Anh em có bao giờ thắc mắc, tổ chức nào đứng sau "Made in Vietnam" trên quần áo? (Phần 1)

Hồi thời sinh viên, mình đã từng làm một bài luận văn báo cáo với chủ đề những thương hiệu quần áo thể thao hàng đầu trên Thế giới như Nike, Adidas…và thời điểm đó có thấy qua cái tên Maxport, nhưng lúc ấy chỉ là một cái tên “gia công” quần áo thôi và với tính chất của bài luận văn của mình không hề liên quan gì tới xưởng gia công này nên mình đã bỏ qua.

Bẵng đi hơn 15 năm, vì tính chất công việc của bản thân mà mình đã tìm hiểu lại, và cũng thực may mắn là vẫn còn nhớ cái tên này, bởi lẽ đây là một trong những “xưởng gia công” có thể nói là đầu tiên của Việt Nam sau thời gian Mỹ mở cấm vận từ 1994, và những gì liên quan tới lịch sử thì mình đều thích.

Bởi lẽ, với nhiều anh em, việc mua quần áo của các hãng kể trên sẽ gặp không ít dòng chữ “Made in Vietnam” và đôi lúc anh em sẽ tự hỏi, công ty hay tổ chức nào đứng sau việc thi công cho những tên tuổi lớn và đồ sộ như vậy ngay trên mảnh đất hình chữ S?

Trong ngành công nghiệp may mặc Việt Nam, Maxport Limited nổi lên như một biểu tượng của sự chuyển mình từ di sản lịch sử đầy khó khăn sang một mô hình sản xuất hiện đại, bền vững và hướng tới giá trị con người.

Được thành lập cách đây ba thập kỷ, Maxport không chỉ là một xưởng gia công thông thường mà còn là đối tác đáng tin cậy của các thương hiệu thể thao hàng đầu thế giới như Nike, Lululemon, Asics và nhiều cái tên khác.

Với hơn 6.000-7.000 công nhân, Maxport đại diện cho sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ tiên tiến, môi trường làm việc xanh sạch và cam kết xã hội.

Maxport Limited được thành lập vào năm 1995 tại Việt Nam, bởi ông Nicholas Stokes – một doanh nhân người Úc đã định cư tại Việt Nam hơn 20 năm. Ban đầu, công ty chỉ là một doanh nghiệp nhỏ với vỏn vẹn hai nhân sự: ông Stokes và trợ lý của ông, anh Wongsri Sarawut người Thái Lan. Ý tưởng khởi nghiệp của ông Jef xuất phát từ niềm đam mê với ngành may mặc và cơ hội mà Việt Nam mang lại sau thời kỳ Đổi Mới (Đổi mới kinh tế từ năm 1986).


Nicholas Stokes – thường được gọi là Jef Stokes

Tuy nhiên, hành trình của Maxport gắn liền với một di sản lịch sử đặc biệt. Năm 2006, ông Stokes mua lại Nhà máy Số 40 (hay Xưởng 40) – một cơ sở được chính phủ Việt Nam xây dựng từ năm 1955 để sản xuất giày dép và đồng phục quân sự cho Quân đội Nhân dân Việt Nam và du kích trong Chiến tranh. Tại thời kỳ đỉnh điểm của cuộc chiến, Xưởng 40 là một trong ba nhà máy chính phục vụ nhu cầu quân sự, sản xuất những đôi giày vải thô sơ và đồng phục màu ô liu đơn giản.

Sau khi Liên Xô sụp đổ và Việt Nam mở cửa kinh tế, nhà máy này đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt dưới lệnh cấm vận thương mại của Mỹ kéo dài đến năm 1994. Việc chuyển hướng sang sản xuất hàng xuất khẩu trở thành nhu cầu cấp thiết.

Dưới sự lãnh đạo của ông Jef Stokes, Xưởng 40 được đổi tên thành Maxport Limited và trải qua cuộc "lột xác" hoàn toàn. Từ một cơ sở bê tông xám xịt thời kỳ Liên Xô, nó được biến đổi thành một khuôn viên xanh tươi với hơn 6.000 cây xanh được trồng xung quanh, tạo nên không gian nhiệt đới thư giãn. Sự chuyển đổi này không chỉ là về cơ sở vật chất mà còn về triết lý kinh doanh: từ sản xuất hàng quân sự sang may mặc thể thao cao cấp, tập trung vào đổi mới và lao động có đạo đức.

Từ năm 1995 đến nay, Maxport đã trải qua hơn 30 năm phát triển vượt bậc, từ một startup nhỏ lẻ trở thành một trong những nhà sản xuất hàng may mặc thể thao hàng đầu Việt Nam. Mốc son quan trọng đầu tiên là việc mở nhà máy đầu tiên vào năm 2004, đánh dấu bước chuyển từ quy mô gia đình sang sản xuất công nghiệp.

Đến năm 2006, việc mua lại Xưởng 40 đã mở rộng năng lực sản xuất đáng kể.
Quá trình mở rộng tiếp tục với việc thành lập các nhà máy mới:

- Năm 2017, Maxport thành lập công đoàn và mở nhà máy tại xã Tự Tân, Thái Bình, tạo việc làm cho 900 công nhân ngay từ đầu.

- Hiện nay, công ty vận hành 5 nhà máy chính tại Hà Nội (Maxport 88 với 300 nhân viên), Nam Định (Maxport 05: 1.700; Maxport 06: 500; Maxport 08: 1.500) và Thái Bình (Maxport 09: 3.000 nhân viên).

Tổng lực lượng lao động vượt quá 6.000 người, với một số nguồn ghi nhận lên đến 7.000.

Maxport đầu tư mạnh vào công nghệ, như hệ thống quản lý sản xuất bằng công nghệ thông tin (từ năm 2018), giúp theo dõi hàng triệu sản phẩm và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Các sản phẩm chính bao gồm trang phục ngoài trời, yoga, chạy bộ, golf, với kỹ thuật tiên tiến như seam sealing (niêm phong đường may), sewfree (may không chỉ), fleece, 4-way stretch, soft-shell và down & padding.
Một minh chứng ấn tượng cho sự phát triển là vai trò trong các sự kiện toàn cầu. Năm 2019-2020, Maxport sản xuất đồng phục cho Đội tuyển Mỹ tại Olympic Tokyo 2020 (dù bị hoãn do đại dịch), bao gồm trang phục cho các ngôi sao như Roger Federer, Tiger Woods, Serena Williams và Rafael Nadal – tất cả dưới thương hiệu Nike. Nhà máy sản xuất hàng triệu đơn vị mỗi năm, khẳng định vị thế là nhà cung cấp đáng tin cậy.

Maxport Limited hiện đang gia công cho các thương hiệu lớn như Nike và Lululemon, cũng như nhiều đối tác quốc tế khác. Là nhà sản xuất OEM (Original Equipment Manufacturer), Maxport tập trung vào chất lượng cao và tiêu chuẩn lao động đạo đức, điều này giúp họ thu hút các thương hiệu cao cấp.
Danh sách một số khách hàng nổi bật bao gồm:

- Nike: Hợp tác lâu dài, từ trang phục thể thao thông thường đến đồng phục Olympic.

- Lululemon: Sản xuất đồ yoga và activewear, tận dụng chuyên môn về vải co giãn 4 chiều.
- Asics, Gymshark: Tập trung vào giày chạy và trang phục hiệu suất cao.
- Khác: Mountain Hardware, Kathmandu, Spyder, Jack Wolfskin, Vaude, Eddie Bauer, MEC, Arc'teryx, The North Face, BlackYak, Geox, Asmara, New Times, Patagonia, On Running, Kuhl, Engelbert Strauss.

Các thương hiệu này đánh giá cao Maxport nhờ chứng nhận Fair Trade USA và các tiêu chuẩn lao động cao, với khoản thưởng từ nhãn hàng tham gia chương trình công bằng. Hợp tác này không chỉ mang lại doanh thu mà còn nâng tầm vị thế của Maxport trên bản đồ sản xuất toàn cầu.

Maxport không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn dẫn đầu về trách nhiệm xã hội. Là một trong bảy công ty tại Việt Nam và 200 tổ chức lớn toàn cầu nhận chứng nhận EDGE (Economic Dividends for Gender Equality) từ IFC (Tổ chức Tài chính Quốc tế), Maxport đã áp dụng các giải pháp "thông minh giới tính" để giảm tỷ lệ nghỉ việc và vắng mặt không kế hoạch, tiết kiệm tới 500.000 USD/năm.


Với 60% lực lượng lao động là phụ nữ trẻ (18-26 tuổi), công ty ưu tiên hỗ trợ chăm sóc trẻ em, phát triển sự nghiệp và đánh giá hiệu suất bình đẳng.

Môi trường làm việc tại Maxport được ví như "thiên đường xanh" của ngành may mặc: Các nhà máy có cửa kính lớn tận dụng ánh sáng tự nhiên, bao quanh bởi cây cối, hồ cá, vườn rau hữu cơ cung cấp bữa ăn miễn phí.

Nhân viên được hưởng lương theo năng lực, thưởng chuyên cần lên đến 12 triệu VND/năm, bảo hiểm 24/24, khám sức khỏe định kỳ, tập yoga/Zumba 3 lần/tuần và các hoạt động teambuilding như du lịch, thi thể thao. Công ty còn hỗ trợ đặc biệt cho phụ nữ mang thai và gia đình có con nhỏ dưới 18 tháng, tạo nên văn hóa chân thành, cởi mở và gắn bó lâu dài (nhiều nhân viên ở lại 19-20 năm).

Maxport cũng chú trọng đào tạo, hợp tác với các trường đại học như Đại học Công nghiệp Hà Nội để tiếp cận công nghệ may và thiết kế thời trang. Các sáng kiến như ngày hội gia đình và mở rộng chăm sóc sức khỏe (bao gồm nha khoa) thể hiện cam kết toàn diện với phúc lợi nhân viên.