Sáng 30/8/2026, tên lửa Falcon Heavy của SpaceX đã cất cánh lúc 7 giờ 26 phút sáng (giờ Mỹ) từ bệ phóng 39A tại Trung tâm Kennedy, Florida, đưa Kính thiên văn không gian Nancy Grace Roman của NASA lên quỹ đạo. Đây là sứ mệnh kính thiên văn hàng đầu mới nhất của Mỹ sau Hubble và James Webb.
Khoảng 31 phút sau khi phóng, kính đã tách khỏi tầng trên. Hai booster bên hạ cánh thành công để tái sử dụng. Pin mặt trời và tấm chắn nắng đã được triển khai. Hiện kính đang bay hơn 3 tháng, khoảng 1,5 triệu km tới điểm Lagrange L2.
Roman được đặt theo tên Tiến sĩ Nancy Grace Roman (1925–2018), nữ giám đốc thiên văn học đầu tiên của NASA, người được gọi là “mẹ đẻ của Hubble” vì công lao thuyết phục Quốc hội phê duyệt dự án Hubble.
Khoảng 31 phút sau khi phóng, kính đã tách khỏi tầng trên. Hai booster bên hạ cánh thành công để tái sử dụng. Pin mặt trời và tấm chắn nắng đã được triển khai. Hiện kính đang bay hơn 3 tháng, khoảng 1,5 triệu km tới điểm Lagrange L2.
Roman được đặt theo tên Tiến sĩ Nancy Grace Roman (1925–2018), nữ giám đốc thiên văn học đầu tiên của NASA, người được gọi là “mẹ đẻ của Hubble” vì công lao thuyết phục Quốc hội phê duyệt dự án Hubble.
Kính có gương chính 2,4 mét – bằng Hubble – nhưng camera Wide Field Instrument (WFI) 300 megapixel có trường nhìn rộng gấp 100–200 lần Hubble, trong khi độ sắc nét tương đương. Một bức ảnh Roman chứa lượng thông tin bằng khoảng 100 bức Hubble.
Hình dưới cho thấy rõ sự khác biệt: ô nhỏ là trường nhìn của Hubble, khung lớn là tầm nhìn của Roman trên cùng một vùng trời.
Roman còn mang Coronagraph Instrument để thử nghiệm chụp trực tiếp ngoại hành tinh mờ hơn hàng tỷ lần so với sao chủ. Ba mục tiêu chính gồm nghiên cứu năng lượng tối và vật chất tối, thống kê hàng nghìn ngoại hành tinh bằng vi thấu kính hấp dẫn, và khảo sát thiên văn hồng ngoại trên diện rộng. Kính dự kiến quan sát hơn 1 tỷ thiên hà và phát hiện hàng chục nghìn siêu tân tinh.
So với Hubble (zoom chi tiết) và James Webb (nhìn sâu hồng ngoại), Roman đóng vai trò “máy ảnh toàn cảnh”. Ba kính sẽ bổ trợ lẫn nhau. Sứ mệnh chính kéo dài 5 năm, có thể gia hạn thêm 5 năm. Dữ liệu được công khai ngay. Việc phóng sớm gần 9 tháng so với kế hoạch cho thấy dự án khoảng 4,3 tỷ USD được quản lý tốt.
Roman không chỉ chụp ảnh đẹp mà còn vẽ bức tranh thống kê lớn nhất về vũ trụ từ trước đến nay. Hành trình vừa bắt đầu hôm nay có thể thay đổi cách chúng ta hiểu về năng lượng tối và các thế giới ngoài Hệ Mặt Trời.
Nguồn:
https://science.nasa.gov/mission/roman-space-telescope/observatory-technical/
Quảng cáo
https://www.forbes.com/sites/jamiecartereurope/2026/08/29/nasas-new-roman-vs-hubble-vs-webb-whats-the-difference/
https://outerspace.stsci.edu/download/attachments/320372924/Roman_Science_Technical_Overview_20241203.pdf?api=v2
https://science.nasa.gov/mission/roman-space-telescope/who-is-nancy-grace-roman/
