Nhiều người em trong gia đình có thể cảm thấy buồn nhưng xét theo thang đo thành công, chẳng hạn như thành tích học tập hay thu nhập, thì những người anh cả lại tốt hơn. Chúng ta thường hay thấy trong mỗi gia đình, anh lớn hay chịu trách nhiệm gánh vác, còn mấy đứa em thì hay quậy, nhưng những nghiên cứu quy mô lớn không tìm thấy mối liên kết ý nghĩa nào giữa thứ tự sinh và tính cách. Một nghiên cứu mới lại chỉ ra một thứ khác: vi trùng.
Khoảng cách thành công giữa những người anh em trong gia đình đã được nghiên cứu trong nhiều thập kỷ. Vào năm 2005, một nghiên cứu về dân số của Na Uy thấy rằng những người em có xu hướng bỏ học sớm hơn so với những người con đầu, bất kể quy mô gia đình và giới tính. Khi lớn lên, những người em cũng kiếm được ít tiền hơn, và khoảng cách này càng rộng hơn đối với mỗi đứa em tiếp theo. Những người em gái dễ có bầu hơn khi đang ở tuổi vị thành niên.
Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ, Trung Quốc và Đan Mạch, mang đến cho chúng ta một lời giải thích cho chuyện này. Trẻ em thường dễ bệnh, đặc biệt khi còn rất nhỏ. Các tác giả đặt giả thuyết là liệu những người con lớn đóng vai trò như một “vật trung gian”, khiến ba mẹ và những người em dễ bị mặc bệnh. Sử dụng dữ liệu hành chính của Đan Mạch, họ kết luận rằng những người em út dễ bị nhập viện hơn 2-3 lần so với những người anh chị vì các bệnh hô hấp nặng trong năm đầu đời.
Những tác động từ bệnh dường như kéo dài lâu hơn ta nghĩ. Bệnh có thể cản trở sự phát triển của não bộ một cách trực tiếp (thông qua việc gây viêm) và gián tiếp (khi cơ thể phải dồn năng lượng để chống lại bệnh thay vì nuôi dưỡng não). Các tác giả phát hiện ra mối liên hệ nhân quả giữa việc tiếp xúc sớm với bệnh tật và mức lương thấp hơn khi trưởng thành. Những nghiên cứu khác cũng cho thấy sốt và các bệnh hô hấp trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của thai nhi.
Dữ liệu từ Đan Mạch cho thấy bệnh tật có thể giải thích khoảng một nửa mức chênh lệch thu nhập 1,9% giữa con đầu và con thứ hai. Phần còn lại có thể đến từ hành vi của cha mẹ. Con đầu lòng nhận được nhiều sự quan tâm hơn. Dữ liệu về cách sử dụng thời gian ở Mỹ cho thấy trong suốt thời thơ ấu, mỗi ngày các em lớn hơn được dành thêm khoảng 20–30 phút “thời gian chất lượng” so với con thứ hai ở cùng độ tuổi. Ba mẹ luôn cố gắng chia đều sự chăm sóc cho các con làm cho con đầu nhận được nhiều sự chú ý hơn trong suốt thời thơ ấu. Với con cả, điều đó đồng nghĩa với việc nhận được nhiều kích thích phát triển trí não hơn trong những năm đầu đời.
Theo Economist.
Khoảng cách thành công giữa những người anh em trong gia đình đã được nghiên cứu trong nhiều thập kỷ. Vào năm 2005, một nghiên cứu về dân số của Na Uy thấy rằng những người em có xu hướng bỏ học sớm hơn so với những người con đầu, bất kể quy mô gia đình và giới tính. Khi lớn lên, những người em cũng kiếm được ít tiền hơn, và khoảng cách này càng rộng hơn đối với mỗi đứa em tiếp theo. Những người em gái dễ có bầu hơn khi đang ở tuổi vị thành niên.
Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ, Trung Quốc và Đan Mạch, mang đến cho chúng ta một lời giải thích cho chuyện này. Trẻ em thường dễ bệnh, đặc biệt khi còn rất nhỏ. Các tác giả đặt giả thuyết là liệu những người con lớn đóng vai trò như một “vật trung gian”, khiến ba mẹ và những người em dễ bị mặc bệnh. Sử dụng dữ liệu hành chính của Đan Mạch, họ kết luận rằng những người em út dễ bị nhập viện hơn 2-3 lần so với những người anh chị vì các bệnh hô hấp nặng trong năm đầu đời.
Những tác động từ bệnh dường như kéo dài lâu hơn ta nghĩ. Bệnh có thể cản trở sự phát triển của não bộ một cách trực tiếp (thông qua việc gây viêm) và gián tiếp (khi cơ thể phải dồn năng lượng để chống lại bệnh thay vì nuôi dưỡng não). Các tác giả phát hiện ra mối liên hệ nhân quả giữa việc tiếp xúc sớm với bệnh tật và mức lương thấp hơn khi trưởng thành. Những nghiên cứu khác cũng cho thấy sốt và các bệnh hô hấp trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của thai nhi.
Dữ liệu từ Đan Mạch cho thấy bệnh tật có thể giải thích khoảng một nửa mức chênh lệch thu nhập 1,9% giữa con đầu và con thứ hai. Phần còn lại có thể đến từ hành vi của cha mẹ. Con đầu lòng nhận được nhiều sự quan tâm hơn. Dữ liệu về cách sử dụng thời gian ở Mỹ cho thấy trong suốt thời thơ ấu, mỗi ngày các em lớn hơn được dành thêm khoảng 20–30 phút “thời gian chất lượng” so với con thứ hai ở cùng độ tuổi. Ba mẹ luôn cố gắng chia đều sự chăm sóc cho các con làm cho con đầu nhận được nhiều sự chú ý hơn trong suốt thời thơ ấu. Với con cả, điều đó đồng nghĩa với việc nhận được nhiều kích thích phát triển trí não hơn trong những năm đầu đời.
Theo Economist.
