Thử nghiệm phát hai cặp loa khác biệt cùng lúc của nhà sáng lập Decware

Trong cấu hình âm thanh stereo tiêu chuẩn, nguyên lý cơ bản là sử dụng một cặp loa duy nhất để tối ưu hóa sự đồng pha và tạo ra điểm ngọt chính xác. Việc phát song song hai cặp loa có cấu trúc khác nhau thường không được khuyến khích do nguy cơ gây suy giảm sự gắn kết và tạo ra các xung đột về pha. Tuy nhiên, Steve Deckert – nhà sáng lập thương hiệu âm thanh Decware, mới đây đã thực hiện một thử nghiệm đi ngược lại quy tắc này và chia sẻ những trải nghiệm cá nhân khá bất ngờ.



Thử nghiệm được thực hiện tại phòng nghe của Decware, sử dụng hai cặp loa có đặc tính âm học hoàn toàn khác biệt. Cả hai được cấp nguồn tín hiệu chung nhưng khuếch đại bởi hai amply riêng biệt:

• Cặp loa Electrostatic: Đặc trưng bởi thiết kế phát âm lưỡng cực, có thế mạnh về chi tiết nhưng khu vực nghe tối ưu thường khá hẹp.
• Cặp loa Decware DNA610: Cấu trúc loa kèn phía sau sử dụng củ loa toàn dải Diatone 610 cỡ 28 inch, có góc tỏa âm rộng. Sau khi thử nghiệm dùng cặp loa này làm loa subwoofer không hiệu quả do điểm cắt tần cao, Deckert đã quyết định cho nó đánh toàn dải song song với cặp loa tĩnh điện.

Theo chia sẻ từ Deckert, kết quả thu được mang lại trải nghiệm nghe rất tích cực. Ông miêu tả hệ thống cho khả năng hội tụ âm hình rõ nét và bóc tách các lớp âm chi tiết mà không xảy ra hiện tượng lấp âm. Đánh giá về mặt cảm xúc cá nhân, ông gọi đây là trạng thái niết bàn của audiophile.

Mặc dù trải nghiệm chủ quan của Deckert rất tích cực, việc phát cùng một tín hiệu qua hai cặp loa đặt ở các vị trí khác nhau thường gặp phải những giới hạn về mặt vật lý âm học:

• Hiện tượng Comb Filtering: Khi sóng âm từ hai nguồn phát cách biệt truyền đến tai ở hai thời điểm khác nhau, hiện tượng giao thoa sẽ xảy ra. Một số dải tần số sẽ cộng hưởng tăng cường, trong khi số khác bị triệt tiêu. Chuyên gia âm học Floyd Toole từng chỉ ra rằng điều này làm sai lệch đáp tuyến tần số. Trong một thử nghiệm của Axiom Audio, việc dịch chuyển micro lệch tâm chỉ khoảng 20cm đã gây ra sự triệt tiêu dải tần từ 1.5 kHz đến 18 kHz.
• Tương tác với dải âm lưỡng cực: Loa tĩnh điện phát ra sóng âm ở cả mặt trước và mặt sau nhưng ngược pha nhau. Việc đặt cặp DNA610 gần cặp tĩnh điện sẽ tạo ra các tương tác vật lý phức tạp với sóng phản xạ ngược pha này, một yếu tố mà kỹ sư Siegfried Linkwitz từng lưu ý là có thể gây ảnh hưởng đến không gian âm thanh tổng thể.
• Cảm nhận về không gian và âm sắc: Độ trễ tín hiệu có thể tạo ra cảm giác không gian nếu âm thanh dội lại từ hai bên sườn. Tuy nhiên, nếu các sóng âm đến từ cùng một mặt phẳng phía trước mặt người nghe với thời gian trễ khác nhau, hệ quả thường là làm thay đổi âm sắc thay vì mở rộng âm hình.

Khái niệm xếp chồng nhiều cặp loa cùng lúc đã tồn tại trong lịch sử hi-fi:

• Năm 1973, nhà phê bình Harry Pearson (Tạp chí The Absolute Sound) từng đánh giá rất cao phương pháp ghép chồng hai cặp loa Advent theo chiều dọc.
• Năm 1978, Peter Walker (người sáng lập thương hiệu Quad) cũng ủng hộ việc ghép hai loa tĩnh điện, giúp tăng 6 dB ở dải trầm và 3 dB ở dải trung/cao, mang lại âm thanh uy lực hơn.

Tuy nhiên, điểm khác biệt cốt lõi về mặt kỹ thuật là cả Pearson và Walker đều sử dụng hai cặp loa giống hệt nhau để duy trì sự đồng nhất về pha và đáp tuyến. Thử nghiệm của Deckert lại kết hợp hai kiến trúc loa hoàn toàn khác biệt.

Nhìn nhận một cách khách quan, chia sẻ của Steve Deckert dựa trên trải nghiệm nghe cá nhân và chưa đi kèm các dữ liệu đo đạc kỹ thuật như phản hồi tần số từ micro, thông số căn chỉnh độ trễ, hay các bài kiểm tra nghe mù.

Bên cạnh đó, Deckert cũng nhấn mạnh rằng để đạt được kết quả này, hệ thống đòi hỏi các điều kiện khắt khe như amply đèn chất lượng cao, phòng nghe được xử lý tiêu/tán âm kỹ lưỡng, và sự phối ghép loa phù hợp. Xét về góc độ thương mại, đây cũng là các dòng sản phẩm chủ lực mà Decware đang cung cấp. Do đó, đối với cộng đồng audiophile, đây có thể được xem là một bài thử nghiệm phối ghép cá nhân thú vị để tham khảo, thay vì một chuẩn mực kỹ thuật mới có thể áp dụng chung cho mọi cấu hình âm thanh.

Nguồn: headphonesty