Phanh tái tạo năng lượng là hệ thống có khả năng biến nguồn năng lượng lãng phí mỗi khi chúng ta đạp phanh/thắng xe, trở thành năng lượng có ích. Hệ thống này tuy chưa phổ biến rộng rãi, nhưng cũng không phải quá hiếm, có thể tìm thấy trên Mazda6, Mercedes C-Class, BMW 5 Series... hoặc nhiều nhất là trên xe điện.
Trước tiên thì cần nói đến chuyện hãm phanh hay dừng xe theo cách truyền thống, đó là hệ thống thuỷ lực sẽ tác động lực vào má phanh để ma sát với đĩa phanh hoặc thành phần tương tự để dừng xe lại. Nhưng đó cũng chưa phải là cách duy nhất; ngoài hệ thống phanh ở các bánh xe ra thì cơ cấu truyền động từ hộp số đến động cơ cũng có thể làm giảm tốc độ (engine brake), gọi nôm na là phanh bằng số - đây là điểm mà nhiều anh em chạy xe máy cũng không xa lạ.
Khi ta đạp phanh, hệ thống phanh kéo xe dừng lại nhưng bản thân động cơ vẫn đang sản sinh ra năng lượng dẫn đến lãng phí. Nhà sản xuất đã tận dụng nguồn năng lượng này để quay máy phát điện và tích trữ vào ắc-quy của xe. Việc này theo hai hãng lớn Mercedes-Benz và BMW cho là có thể tiết kiệm 3% lượng nhiên liệu tiêu thụ, điều đó cũng đồng nghĩa giảm bớt được lượng khí thải gây ô nhiễm môi trường - điều mà các tập đoàn sản xuất công nghiệp quan tâm tới.
Hệ thống lưu trữ điện và sử dụng nó trên các xe có thể sẽ khác nhau, nhất là những xe điện lai (hybrid).
Sơ đồ cấu tạo hệ thống tái tạo năng lượng phanh trên xe Mazda6.
Nói tiếp về cơ cấu hoạt động của hệ thống này thì, không phải trên bất kỳ cú đạp phanh nào hệ thống cũng sẽ được kích hoạt. Thông thường sẽ được kích hoạt (tuỳ mức độ) khi người điều khiển buông chân khỏi bàn đạp ga, khi người dùng rà nhẹ hoặc đạp mạnh (mà chưa kích hoạt hệ thống ABS) vào bàn đạp phanh thì hệ thống cũng sẽ được kích hoạt song song với hệ thống phanh thuỷ lực tiêu chuẩn của xe. Và còn một điều nữa đó là nguyên lý hoạt động của các hãng có thể sẽ không giống nhau hoàn toàn.
Có thể hiểu rằng, hệ thống này sẽ âm thầm được áp dụng trong quá trình mà mình sử dụng xe hàng ngày, có thể đối với một dòng xe nào đó sẽ có 1 chút cảm nhận khác biệt khi đạp phanh, so với bàn đạp phanh thuần thuỷ lực truyền thống nhưng không dễ để nhận ra sự hoạt động của nó. Dù không dễ để nhận ra lợi ích của nó nếu như người dùng không để ý đến nó, nhưng những công nghệ trên ô tô luôn phát triển không ngừng nghỉ, đây cũng là một ví dụ về tính năng hữu ích nhưng ít được nhắc đến.
Trước tiên thì cần nói đến chuyện hãm phanh hay dừng xe theo cách truyền thống, đó là hệ thống thuỷ lực sẽ tác động lực vào má phanh để ma sát với đĩa phanh hoặc thành phần tương tự để dừng xe lại. Nhưng đó cũng chưa phải là cách duy nhất; ngoài hệ thống phanh ở các bánh xe ra thì cơ cấu truyền động từ hộp số đến động cơ cũng có thể làm giảm tốc độ (engine brake), gọi nôm na là phanh bằng số - đây là điểm mà nhiều anh em chạy xe máy cũng không xa lạ.
Hệ thống lưu trữ điện và sử dụng nó trên các xe có thể sẽ khác nhau, nhất là những xe điện lai (hybrid).
Tại sao việc tạo ra điện sạc vào ắc-quy lại có thể tiết kiệm nhiên liệu?
- Về cơ bản thì đối với một chiếc ô tô ngày nay sẽ cần rất nhiều điện để vận hành các hệ thống của xe. Nếu là một chiếc xe cao cấp thì chỉ riêng hệ thống âm thanh công suất trên 1000w cũng đã là một nguồn tiêu thụ điện năng đáng kể, và còn có thể kể đến như hệ thống đèn chiếu sáng, hay như hệ thống quạt máy lạnh cũng sử dụng điện...
- Và nếu như theo 1 lẽ thông thường, thì động cơ sẽ cần san sẻ năng lượng để hoạt động máy phát điện, từ đó mới có thể sạc điện nuôi các hệ thống điện trên xe. Còn nếu như động cơ được giảm bớt "gánh nặng" khi kéo máy phát điện thì đây là mấu chốt để có thể tiết kiệm nhiên liệu cho xe.
- Ngoài ra thì cùng với nguyên tắc trên, máy phát điện có thể sẽ bị ngắt khi đạp ga tăng tốc, từ đó cũng sẽ nhất thời cải thiện được sức mạnh trong những lần đạp ga của bạn bởi động cơ bớt bị khấu hao năng lượng mà nó vốn có.
Sơ đồ cấu tạo hệ thống tái tạo năng lượng phanh trên xe Mazda6.
Có thể hiểu rằng, hệ thống này sẽ âm thầm được áp dụng trong quá trình mà mình sử dụng xe hàng ngày, có thể đối với một dòng xe nào đó sẽ có 1 chút cảm nhận khác biệt khi đạp phanh, so với bàn đạp phanh thuần thuỷ lực truyền thống nhưng không dễ để nhận ra sự hoạt động của nó. Dù không dễ để nhận ra lợi ích của nó nếu như người dùng không để ý đến nó, nhưng những công nghệ trên ô tô luôn phát triển không ngừng nghỉ, đây cũng là một ví dụ về tính năng hữu ích nhưng ít được nhắc đến.
