Vài năm trời Intel cố gắng hoàn thiện tiến trình 10nm, giờ được họ đặt tên là Intel 7 với những thế hệ CPU chỉ đủ trang bị cho laptop. Năm 2018, Cannon Lake trên laptop chứng minh 10nm của Intel chỉ đủ tạo ra những CPU máy tính xách tay với hiệu năng làng nhàng không có gì đáng kể. Mọi thứ trở nên ổn hơn vào năm 2019 với Ice Lake, với những CPU laptop 4 nhân và nhân đồ họa ở mức tạm chấp nhận được. Rồi Intel lại cải tiến tiếp tiến trình 10nm với Tiger Lake vào năm 2020, nhưng lúc đó hiệu năng vẫn chưa đủ để tạo ra chip xử lý máy bàn.
Điều đó đưa chúng ta đến với thế hệ CPU desktop đầu tiên sử dụng tiến trình 10nm, à không, Intel 7 với tên mã Alder Lake. Những CPU này rất khác so với 10900K và 11900K của những năm trước đó, khi ứng dụng kiến trúc hybrid, kết hợp những nhân xử lý hiệu năng cao đa luồng với những nhân xử lý hiệu năng thấp, từ đó tạo ra hiệu năng đa nhân vượt rất xa đối thủ cũng như chip flagship đời trước.
![[IMG]](https://tinhte.org/img.php?url=https%3A%2F%2Fphoto2.tinhte.vn%2Fdata%2Fattachment-files%2F2022%2F10%2F6173114_Tinhte_Intel1.jpg)
Đấy cũng chính xác là những gì Intel muốn làm với Raptor Lake. Người phát ngôn của Intel nói rất rõ ràng, Raptor Lake sẽ là “bước đệm” để trở thành đối trọng của Ryzen 7000 series, chờ tới khi tiến trình tiếp theo của họ, Intel 4 chính thức ra mắt cùng thế hệ CPU Meteor Lake, dự kiến ra mắt trong năm 2023 tới.
Có tin hay không, thì 10nm của Intel cũng đã tồn tại dưới dạng sản phẩm thương mại hóa được hơn 4 năm, kể từ khi những con chip Cannon Lake đầu tiên ra mắt vào tháng 5/2018. Cứ nói là nhanh, chứ thật ra tiến trình 14nm của Intel, với những con chip Broadwell cũng được ra mắt từ tháng 10/2014, kết thúc với kiến trúc Rocket Lake ra mắt tháng 3/2021, tức là 7 năm. Bảy năm đó đối với Intel dài như cả thế kỷ, khi ai cũng trêu đùa họ mãi mắc kẹt với tiến trình 14nm.
Điều đó đưa chúng ta đến với thế hệ CPU desktop đầu tiên sử dụng tiến trình 10nm, à không, Intel 7 với tên mã Alder Lake. Những CPU này rất khác so với 10900K và 11900K của những năm trước đó, khi ứng dụng kiến trúc hybrid, kết hợp những nhân xử lý hiệu năng cao đa luồng với những nhân xử lý hiệu năng thấp, từ đó tạo ra hiệu năng đa nhân vượt rất xa đối thủ cũng như chip flagship đời trước.
Đấy cũng chính xác là những gì Intel muốn làm với Raptor Lake. Người phát ngôn của Intel nói rất rõ ràng, Raptor Lake sẽ là “bước đệm” để trở thành đối trọng của Ryzen 7000 series, chờ tới khi tiến trình tiếp theo của họ, Intel 4 chính thức ra mắt cùng thế hệ CPU Meteor Lake, dự kiến ra mắt trong năm 2023 tới.
Có tin hay không, thì 10nm của Intel cũng đã tồn tại dưới dạng sản phẩm thương mại hóa được hơn 4 năm, kể từ khi những con chip Cannon Lake đầu tiên ra mắt vào tháng 5/2018. Cứ nói là nhanh, chứ thật ra tiến trình 14nm của Intel, với những con chip Broadwell cũng được ra mắt từ tháng 10/2014, kết thúc với kiến trúc Rocket Lake ra mắt tháng 3/2021, tức là 7 năm. Bảy năm đó đối với Intel dài như cả thế kỷ, khi ai cũng trêu đùa họ mãi mắc kẹt với tiến trình 14nm.
Trong suốt quá trình đó, chúng ta nhìn thấy sự trỗi dậy của liên tiếp 4 thế hệ chip xử lý của AMD: Ryzen 1000, 2000, 3000 và 5000. Tốc độ thay đổi tiến trình sản xuất chip bán dẫn của AMD phụ thuộc hết vào tốc độ của TSMC, và nhờ đó chúng ta thấy những CPU mới cứ có những tiến trình ngày một hiện đại: 14, rồi 12, rồi 7, và giờ là 5nm.
Đấy cũng chính xác là những gì TSMC hay Samsung đã làm quá tốt, khi gieo vào đầu anh em người tiêu dùng ý nghĩa không có thực của những con số. 7 hay 5nm giờ không còn ý nghĩa chiều dài của từng gate trong mỗi transistor nữa. Một thực tế không mấy ai để ý là mật độ transistor trên mỗi mm2 die chip bán dẫn, dù rằng cứ mỗi lần giới thiệu chip mới, từ AMD đến Nvidia, từ Intel đến Apple đều quảng cáo tổng số transistor trên bề mặt die silicon của con chip.
Ở con số trung bình từ 100,8 đến 106,1 triệu transistor trên mỗi mm2 die chip, Intel 7 hay 10nm hay bất kỳ cách gọi nào của anh em vẫn cứ dày hơn cả mật độ chip xử lý của TSMC (N7 91,2 đến 96,5 triệu transistor/mm2) hay Samsung (7LPP 95,08 đến 100,59 triệu transistor/mm2).
Con số này, ở tiến trình Intel 4 sẽ còn có bước nhảy vọt khủng khiếp hơn, với 160 triệu transistor/mm2, so với N5 của TSMC (138,2 triệu transistor/mm2) hay 5LPE của Samsung (126,9 triệu transistor/mm2).
Chính vì lý do ấy, cũng sẽ là hợp lý khi coi Raptor Lake là bước đệm khi Intel vẫn rõ ràng đang phải chơi đuổi bắt về mặt tiến trình sản xuất chip với hai ông lớn đáng gờm nhất châu Á, TSMC và Samsung.
Nếu quan tâm hơn tới sản phẩm cao cấp nhất thế hệ chip Raptor Lake hiện tại, là Core i9-13900K, anh em có thể đọc bài đánh giá của mod @mig0: https://tinhte.vn/thread/thu-nghiem-intel-raptor-lake-s-core-i9-13900k-hieu-nang-cuc-manh.3581025
Nhiều nhân hiệu năng thấp hơn
Quảng cáo
Chính vì lý do là “bước đệm”, và vì mục tiêu rất đơn giản là đánh bại Ryzen 7000 series, nên giống hệt như Alder Lake, Core 12th Gen, bố cục nhân xử lý cũng kết hợp giữa những nhân xử lý hiệu năng cao P-core, tên mã Raptor Cove, với những nhân xử lý hiệu năng thấp E-core, tên mã Gracemont. Nhưng so sánh trực tiếp với Core i5-12600K năm ngoái, giờ Core i5-13600K có thêm 4 nhân E-core đơn luồng, tổng cộng 20 luồng xử lý đơn nhân, thay vì 16 như 12600K. Kết hợp với những sự tối ưu hiệu năng IPC của Raptor Cove so với Golden Cove ra mắt năm ngoái, Intel kỳ vọng sẽ tạo ra những bước nhảy về hiệu năng so với sản phẩm cùng tầm ở thế hệ cũ, Alder Lake.
Bốn nhân P-core của i5-13600K chạy ở xung nhịp gốc 3.5 GHz, turbo boost lên 5.1 GHz. Nhân E-core chạy ở xung nhịp gốc 2.6 GHz, boost turbo tối đa 3.9 GHz. Cả con chip ở chế độ tối đa sẽ tiêu tốn khoảng 181W điện.
Để đảm bảo hiệu năng, nhiều nâng cấp khác cũng được đưa vào die chip xử lý của chúng ta. Ví dụ đáng kể nhất chính là bộ nhớ đệm L2+L3 giờ được đẩy lên 20 MB+24 MB, thay vì 9.5 MB+20 MB như trên 12600K. Nói cách khác, cache L2 trên 13600K nhiều gấp đôi so với 12600K, gần như một cách đảm bảo hiệu năng, không chỉ so với thế hệ chip xử lý cũ, mà còn đối đầu trực tiếp luôn với cả Ryzen 5 7600X và Ryzen 7 5800X3D, thứ từng được gọi là con chip xử lý chơi game đáng mua nhất thế giới nhờ giá so với hiệu năng.
Intel sản xuất CPU Raptor Lake-S trên tiến trình Intel 7, theo hãng công bố thì tăng thêm 15% hiệu năng đơn nhân và đến 41% hiệu năng đa nhân so với thế hệ trước. Vi xử lý mới trang bị nhân Performance trên nền tảng vi kiến trúc Raptor Cove, được thiết kế cho các tác vụ nặng, cung cấp hiệu năng cao cho game hay những phần mềm tận dụng được lợi thế đơn nhân.
Trong khi đó, nhân Efficient dựa trên kiến trúc Gracemont, tương tự như thế hệ trước với vài cải tiến, tham gia vào các tác vụ nền, hay cần nhiều sức mạnh xử lý đa nhân như mã hóa, dựng video. Intel Core thế hệ 13 dùng chung socket LGA 1700 với những hệ thống chạy nền tảng Alder Lake-S hiện tại, vì vậy nếu muốn có hiệu năng cao hơn để đáp ứng nhu cầu xử lý, người dùng sẽ dễ dàng nâng cấp.
Ở trong trường hợp này, chúng ta có thể đảm bảo là 13600K sẽ khỏe hơn 12600K. Nhưng nếu đặt cùng với sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với Ryzen 7 7600X, hay thậm chí là cả 12700K và 12900K, liệu Core i5-13600K có phải một sản phẩm đáng sở hữu, có price/performance đáng giá nhất ở thời điểm hiện tại?
Quảng cáo
Cấu hình thử nghiệm:
- CPU: Intel Core i9-12600K/12600K/12700K/13600K, AMD Ryzen 5 7600X
- Mainboard: Asus Maximus Z790 Extreme/Asus Crosshair X670E Extreme
- Cooler: ASUS ROG RYUJIN II 360
- TIM: Thermal Grizzly Kryonaut Extreme
- RAM: Kingston Renegade DDR5-6400 32 GB (2 x 16 GB)
- VGA: AMD Radeon RX 6800 XT (Reference)
- SSD: GIGABYTE AORUS Gen4 SSD 1 TB
- PSU: Corsair HX1200
Kết quả benchmark
Có lẽ, sau những thử nghiệm, mình nhận ra rằng đối thủ trực tiếp của Core i5-13600K chính là Core i7 đời cũ, 12700K.
Tính trung bình ra, trong nhiều trường hợp, 20 luồng xử lý của Core i5-13600K tạo ra hiệu năng chẳng thua kém gì so với Core i7-12700K, con chip với giá cao gần gấp rưỡi khi nó mới ra mắt thị trường cuối năm 2021 (320 so với 460 USD). Thậm chí trong vài trường hợp, vài phép thử, thì khả năng chạy ở xung nhịp cao hơn hẳn Alder Lake của Raptor Lake, kết hợp với kiến trúc nhân hiệu năng cao mới đã giúp 13600K có hiệu năng tốt hơn cả 12700K.
Năm ngoái khi đánh giá chi tiết 12700K, nhiều bên đã nói rằng con chip này có hiệu năng trên giá thành ổn hơn cả những gì Core i9-12900K đem lại. Năm nay có lẽ mọi chuyện cũng không khác biệt khi hiệu năng của Core i5-13600K qua những bài kiểm tra hiệu năng nhân tạo đưa ra kết quả không chê vào đâu được.
Nhưng ở một khía cạnh khác, phải thừa nhận kể cả với sự phục vụ của Asus ROG Ryujin II 360 với 6 chiếc quạt thổi dạng push-pull, trong vài trường hợp benchmark chạy con chip ở hết mức hiệu năng, die chip vẫn chạm ngưỡng 73 độ C. Với vài người con số này không quan trọng lắm, nhưng ở đây mình đang dùng một bộ tản nhiệt nước có giá ngang với chính bản thân con chip, không phải ai cũng dư dả làm điều đó. Thay vào đó giải pháp họ chọn có thể sẽ là những bộ tản khí, NH-D15 chẳng hạn, hoặc cùng lắm thì cũng chỉ dừng lại ở tản nước với radiator 240mm. Lúc này Core i5-13600K sẽ hiện nguyên hình là một con quái vật ngốn điện và nóng nảy.
Có lẽ, tập khách hàng lựa chọn 13600K nhiều nhất sẽ chính là anh em gamer. Nếu cần câu trả lời nhanh, thì 13600K năm nay hoàn toàn có thể kẹp chung với một chiếc RTX 4080 16GB nếu anh em muốn sắm cả dàn PC mới, kẹp cùng một bộ nguồn khoảng 750W đến 850W là có thể thừa sức chơi game ở độ phân giải cao, 2K hoặc thậm chí là 4K cũng được. Anh em nếu không tin thì hãy nhìn những con số mà 13600K tạo ra khi chơi game ở độ phân giải 4K, so sánh với những con số ở độ phân giải Full HD hoặc 2K dưới đây. Xin phép nhắc lại, mình kẹp 13600K với AMD Radeon RX 6800 XT. Con số này chắc chắn sẽ khủng khiếp hơn nếu kẹp chung với RTX 4080:
Nói một cách ngắn gọn, ngay cả khi so sánh với con chip Core i9-12900K, và trong điều kiện xài chung một card đồ họa, 13600K của chúng ta cũng chẳng ngán, xét về tốc độ khung hình. Cũng xin phép nhắc lại, chơi game không nặng như benchmark, nhưng chip vẫn nằm đâu đó quãng 58 đến 60 độ C, ngay cả khi tụi mình sử dụng một trong số những bộ tản nhiệt tốt nhất thị trường hiện tại, không tính những hệ thống closed loop tản nước custom. Đương nhiên lưu lượng nước càng nhiều và tốc độ bơm càng cao thì tản nhiệt càng hiệu quả. Nhưng trong số những người dùng Core i5, có bao nhiêu người chạy nước custom?
Bản thân Core i5-13600K không chỉ là một CPU chơi game tốt. Nó còn chứng minh được sức mạnh của đội xanh ở những tác vụ sáng tạo nội dung, văn phòng, v.v… Những con số benchmark đều chứng minh nó không chỉ ăn được Ryzen 5 7600X, mà còn đứng ở đâu đó trên cả Ryzen 7 7700X vừa ra mắt, lẫn Ryzen 9 5900X của mấy năm trước. Xét đến hiệu năng làm việc và sáng tạo, nó chỉ chịu thua những con quái vật ở chiếu trên: Core i9-12900K, Ryzen 9 5950X hay Ryzen 9 7900X, và đương nhiên là 13900K, cái này miễn bàn. Tất cả nằm trong một package CPU với giá khoảng 9 triệu Đồng cả thuế, đúng tầm giá những sản phẩm tầm trung.
Có 12600K rồi, có nên lên đời hay đợi Core 14th Gen?
Giờ chúng ta có vài lựa chọn.
Không cần phải so sánh 12600K với 13600K nữa. Đôi khi chip mới khỏe hơn chip cũ chỉ 11%, nhưng cũng có bài thử nghiệm cho ra con số hiệu năng mạnh hơn tới 30%. Nhưng ở một khía cạnh khác, anh em có thể kiếm được một con chip Core i7-12700K với mức giá rẻ hơn rất nhiều so với giá gốc hồi mới ra mắt thị trường. Tương tự như vậy là Ryzen 7 7600X cũng có mức giá rất cạnh tranh, dự kiến rẻ hơn 13600K gần triệu Đồng.
Vậy, chọn cái nào?
Đầu tiên nếu anh em đang dừng lại ở thế hệ chip Core 12th Gen, thì lời khuyên của mình là hãy đợi Cannon Lake, sản xuất trên tiến trình Intel 4, hay thậm chí đợi tiếp đến thế hệ sau này khi Intel 4 hoàn thiện đã. Còn nếu đang dùng chip đời 9, đời 10, thì không có lý do gì không lên thẳng 13600K để chơi game hoặc làm việc cả.
Ryzen 5 7600X rẻ hơn thật, nhưng có hai vấn đề mấu chốt. Thứ nhất, rẻ hơn đương nhiên sẽ tạo ra hiệu năng thấp hơn. Nhưng ở một khía cạnh khác, với Ryzen 5000 series, anh em sẽ phải nâng cấp toàn bộ hệ thống, từ RAM đến bo mạch chủ. Chi phí để sở hữu một dàn PC Ryzen 5000 không rẻ, nhất là ở giá bo mạch chủ B650E dành cho những con chip tầm trung. Bo X670E thì không cần bàn về mức giá nữa. Mua xong main thì phải lên tiếp DDR5, vì không một bo mạch chủ socket AM5 nào hỗ trợ DDR4 nữa.
Còn trong khi đó, những bo mạch chủ chipset Z690 của Intel thế hệ Core 12th Gen giờ đã bình ổn giá. Vài mẫu thậm chí cũng chỉ có giá từ 4 đến 6 triệu Đồng, ấy vậy vẫn dùng được RAM DDR4, vẫn xài lại được những kit RAM đã chinh chiến cùng anh em biết bao năm. Vì vẫn dùng socket LGA 1700, nên bo mạch chủ Z690 hỗ trợ cả hai thế hệ CPU Alder Lake và Raptor Lake.
Kể cả anh em mua mainboard về không ép xung CPU, để 13600K chạy ở xung nhịp cơ bản Intel đã thiết lập, thì vẫn hoàn toàn ổn khi turbo boost có lúc lên tới 5.1 GHz. Lúc này thì nếu tiếc tiền, mua main B660 để dồn tiền mua RAM DDR5 cũng vẫn cứ là một lựa chọn không ai có thể phàn nàn. Mainboard B660 DDR5 bây giờ chắc chắn rẻ hơn B650E của bên Ryzen. Ấy là chưa kể, hiện giờ Intel chưa ra mắt Core i3-13100 hay Core i5-13400, nên chúng ta vẫn chưa có một ông vua mới của gaming bình dân. Danh hiệu ấy vẫn cứ tạm để cho i5-12400 nắm giữ.
Còn ông vua của gaming tầm trung thời điểm hiện tại, chắc chắn phải xướng tên Core i5-13600K. Nếu không có gì thay đổi, nếu Intel 4 đến tay người tiêu dùng đúng hẹn, thì Raptor Lake nói chung và Core i5-13600K sẽ là pha hạ màn, là cái kết đầy hoành tráng để khép lại một quá trình phát triển lắm chông gai của đội xanh.
