Dùng nấm men trên xác ướp 5.300 năm tuổi để làm bánh mì

Mặc dù nghe khó tin, nhưng mới đây, các nhà khoa học tại trung tâm nghiên cứu Eurac Research ở Ý đã tạo ra một chiếc bánh mì Sourdough bằng men lấy từ trên một xác ướp Otzi đã 5.300 năm tuổi. Trong tương lại, các nhà khoa học đang dự định sẽ dùng men từ xác ướp này để sản xuất bia.

Otzi hay còn được gọi với biệt danh là “người băng” là một trong những xác ướp tự nhiên nổi tiếng nhất thế giới. Ông được 2 du khách người Đức tình cờ phát hiện vào năm 1991 trên dãy Alps của nước Ý.



Từ đó đến nay, “người băng” luôn được bảo quản ở mức nhiệt -6 độ C, với những điều kiện được tái tạo gần giống với môi trường băng giá nơi mà “người băng” được phát hiện. Có thể vì thế mà “người băng” được bảo tồn rất tốt, mọi thứ gần như vẫn còn nguyên vẹn.

Qua nhiều năm nghiên cứu, các nhà khoa học xác định “người băng” khi còn sống từng bị hói đầu, sở hữu nhiều hình xăm trên cơ thể và có mang 1 chủng virus HPV liên quan đến căn bệnh ung thư.

Trong nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Microbiome, các nhà nghiên cứu đã tiến hành phân tích toàn diện hệ vi sinh vật sống trên, trong và xung quanh “người băng”.

Để thực hiện điều đó, các nhà khoa học đã tạm thời rã đông xác ướp vào năm 2019. Sau đó, họ tiến hành thu thập các mẫu băng, đất xung quanh và cả các mẫu mô từ cơ thể để tìm hiểu những vi sinh vật đang tồn tại.



Kết quả là các nhà khoa học đã phát hiện 1 cộng đồng vi sinh vật rất đa dạng, bao gồm cả những loài đã tồn tại trong cơ thể của “người băng” khi ông còn sống và cả những loài mới xuất hiện sau khi ông qua đời. Bên cạnh đó, một số vi khuẩn hiện đại khác còn được cho là đã xâm nhập vào “người băng” trong quá trình bảo quản sau này.

Trong đó, điều đặc biệt nhất chính là nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra bốn chủng nấm men có thể thích nghi với môi trường lạnh dưới 0 độ C, có nguồn gốc từ sông băng nơi mà “người băng” đã nằm đó suốt hàng thiên niên kỷ. Một trong số các chủng men đó chính là Glaciozyma, đã phát triển mạnh và là chủng chiếm ưu thế trong các mẫu được phân tích.



Thay vì chỉ dừng lại ở việc nhận diện các vi sinh vật, các nhà khoa học đã thử dùng các chủng nấm men cổ này để tạo ra men cái cho bánh mì sourdough. Ban đầu mọi thứ không suông se, nhưng sau 3 tháng thử đi thử lại, họ đã thành công tạo ra một ổ bánh mì sourdough thơm ngon. Tuy nhiên không có thông tin chính thức nào về việc các nhà khoa học có nếm thử ổ bánh này hay không.

Khi được hỏi phóng viên hỏi liệu các nhà khoa học có xem xét sử dụng men để sản xuất bia hay không. Một nhà khoa học trong nhóm nghiên cứu đã trả lời họ đã có dự định đó từ trước.



Lúc “Người băng” được tìm thấy vào năm 1991, nó được xem như một xác chết bình thường. Để bảo quản nó, người ta đã dùng một loại hoá chất gọi là phenol để ngăn chặn nấm phát triển trong cơ thể. Tuy nhiên, các loại men kỳ lạ này lại có thể tiêu diệt phenol. Điều này cũng mở ra nhiều cơ hội cho các nghiên cứu khoa học, biết đâu trong tương lai con người có thể dùng loại men này để giúp phân huỷ các hoá chất có trong môi trường bị ô nhiễm.



Tuy nhiên, nấm men không phải là phát hiện nổi bật nhất của xác ướp này. Các nhà khoa học đã phát hiện 1 loại khuẩn đường ruột gần như không hề tồn tại ở loài người hiện đại. Thế nhưng, loại khuẩn này có vẻ từng rất phổ biến tại các bộ lạc ở châu Phi và Nam Mỹ. Bởi loại khuẩn này cũng từng được tìm thấy trong một mẫu phân 3000 năm tuổi trong 1 mỏ muối ở Hallstatt, nước Áo.

Theo (1), (2)