Tesla Roadster mới ra mắt: leo dốc dựng đứng, lộn nhào trên không nhờ "tên lửa" SpaceX

Sau gần 9 năm hứa hẹn và trễ hẹn, Tesla cuối cùng đã chính thức giới thiệu thế hệ Roadster mới vào tối 15/10 theo giờ Texas (sáng 16/10 giờ Việt Nam), tại khu thử nghiệm của SpaceX ở McGregor, gần Waco. Thay vì đứng trên sân khấu đọc thông số, Elon Musk chọn cách ra mắt rất "Musk": cho chiếc xe chạy lên một đoạn dốc cong dựng đứng, treo ngược ở đỉnh dốc, rồi rời khỏi dốc, lộn vòng giữa không trung và đáp xuống đất an toàn nhờ các bộ đẩy khí nén. Tesla gọi Roadster là "chiếc xe dành cho phi công", còn Musk đăng lên X vỏn vẹn hai chữ: "Tesla x SpaceX".

[IMG]

Tesla Roadster thế hệ mới với thiết kế góc cạnh, đèn pha ẩn và kính màu vàng. (ảnh: Tesla)

Màn ra mắt: không phải CGI, dù trông rất giống CGI

Musk mở đầu sự kiện bằng câu nói rằng Tesla cần khán giả có mặt tại chỗ để chứng minh những gì sắp diễn ra "không phải AI". Theo tường thuật trực tiếp của Engadget, chiếc Roadster đầu tiên chạy lên đoạn dốc khổng lồ với tốc độ khá chậm, dừng lại ở đoạn thẳng đứng, ở trạng thái lộn ngược vài giây ở đỉnh dốc rồi quay xuống. Lần thứ hai, xe leo dốc, xoay người giữa không trung và đáp xuống mặt đất nhẹ nhàng. Ở một màn khác, Roadster bay qua một hàng xe Tesla, lộn vòng và tiếp đất.

Roadster leo lên đoạn dốc cong gần như thẳng đứng trong màn trình diễn tại khu thử nghiệm của SpaceX ở Texas. (ảnh: Tesla / X @CollinRugg)

Bí mật nằm ở hai hệ thống: hệ thống quạt hút và làm kín gầm (ground sealing) tạo lực hút đủ để giữ xe bám dốc khi lộn ngược, và các bộ đẩy khí lạnh (cold-gas thruster) ở đuôi xe giúp hãm và ổn định tư thế khi xe rời dốc. Phóng viên Engadget mô tả rằng khi xe lộn ngược rời khỏi đỉnh dốc, các luồng khí phụt ra để giảm tốc và điều khiển quá trình hạ xuống "giống như một phương tiện không gian".

Các bộ đẩy khí lạnh phun ra khi Roadster bám trên dốc. (ảnh: Tesla / X @CollinRugg)

Roadster lơ lửng giữa không trung, các luồng khí từ bộ đẩy hiện rõ, ảnh chụp từ góc trên cao. (ảnh: Tesla / X @CollinRugg)

Một chi tiết đáng chú ý: ngồi ở ghế lái là robot Optimus. Tuy nhiên, theo Engadget, phía Tesla ngụ ý Optimus chỉ để trình diễn, còn chiếc xe đã được lập trình sẵn để thực hiện các pha nhào lộn. Chính Musk cũng thừa nhận đây "không hẳn là một chiếc xe được tối ưu cho an toàn".

Roadster với cửa mở lên trên, robot Optimus trong khoang lái, phía sau là đoạn dốc trình diễn. (ảnh: Tesla)

Tesla x SpaceX: có thật, nhưng ở dạng gói tùy chọn

Bài đăng lan truyền trên X của tài khoản @CollinRugg cho rằng Roadster là "sản phẩm hợp tác giữa Tesla và SpaceX". Điều này đúng một phần. Chính Musk đã đăng "Tesla x SpaceX" ngay trước sự kiện, và từ năm 2018 ông đã nói về "gói tùy chọn SpaceX" với các bộ đẩy tên lửa nhỏ bố trí quanh xe. Trang chính thức của Tesla viết: "Chúng tôi đã từng đưa Roadster lên tên lửa. Giờ chúng tôi đưa tên lửa vào Roadster", và cho biết "các thành phần bổ sung của SpaceX" có thể nâng hiệu năng lên một tầm khác. Bản thân sự kiện cũng được tổ chức tại cơ sở thử nghiệm của SpaceX.

Tuy nhiên, theo Tesla, các tính năng bay, nhào lộn và bộ đẩy khí lạnh chỉ có trên phiên bản "Rocket" dưới dạng gói nâng cấp tùy chọn (Thrust augment) và không bán ở mọi thị trường. Tesla chưa công bố chi tiết về cách thức hợp tác giữa hai công ty. Musk cho biết hệ thống không cần "nhiên liệu đặc biệt" mà dùng bình khí nén có thể nạp lại, để người dùng tự thực hiện các thao tác này.

Chiếc Roadster đời đầu cùng "Starman" bay vào vũ trụ trên tên lửa Falcon Heavy năm 2018, được Tesla nhắc lại trong đêm ra mắt. (ảnh: Tesla / SpaceX)

Ba cấp độ: từ xe đường phố đến "biết bay"

Trên trang Roadster, Tesla chia xe thành ba cấp độ:

By Reservation (đặt trước): dùng trên đường phố, 2 chỗ ngồi, khí động học chủ động và hệ thống hút đa chế độ tối đa hóa lực ép.
Limited Release (giới hạn): hướng đến đường đua, 2 chỗ, thêm bộ đẩy khí lạnh ở đuôi giúp tăng tốc 0-60 mph (0-97 km/h) dưới 1 giây.
Invite Only (chỉ theo lời mời): "sẵn sàng bay", 1 chỗ ngồi, bộ đẩy bố trí quanh thân xe hỗ trợ tăng tốc về phía trước, bay lên và xoay ngang. Tesla viết thẳng: "Vâng, nó có thể bay". Phiên bản này không được phép lưu thông trên đường công cộng.

Roadster ở chế độ Road Mode, nhìn ngang. (ảnh: Tesla)

Thiết kế lấy cảm hứng từ SR-71 và F-35, khí động học chạy bằng cơ cấu của Optimus

Tesla cho biết ngôn ngữ thiết kế đã thay đổi nhiều so với lần ra mắt năm 2017, đi qua Cybertruck, Cybercab và Optimus, và Roadster mới lấy cảm hứng từ máy bay do thám SR-71 và tiêm kích F-35. Xe có đèn pha ẩn, đèn hậu chạy suốt chiều ngang và các chi tiết khí động học gắn phẳng. Màu sơn Ano White được Tesla nói là lấy cảm hứng từ lớp phủ bảo vệ tên lửa, kính màu vàng mô phỏng lớp phủ đồng trên kính mũ phi hành gia, đi kèm các chi tiết titan.

Roadster ở chế độ lực ép cao (High-Downforce Mode) với cánh gió sau dựng lên. (ảnh: Tesla)

Khi bật Track Mode, xe hạ thấp gầm, thay đổi hệ thống treo và có thể chuyển giữa chế độ lực ép cao hoặc lực cản thấp. Tesla tuyên bố đây là gói lực ép thụ động tốt nhất trên một chiếc xe đường phố, "tiệm cận F1", với cánh gió được điều khiển bằng hệ thống cơ cấu chấp hành (actuator) của robot Optimus. Quạt hút chủ động có thể tạo lực ép lớn ngay cả khi xe đứng yên, đủ để giữ xe lộn ngược.

Cận cánh gió sau ở chế độ lực ép cao. (ảnh: Tesla)

Khoang lái: vô lăng yoke, ghế cố định, vật liệu siêu nhẹ

Bên trong, Tesla dùng nội thất Ultrawhite phối da lộn (microsuede) xám, ghế có phần ôm hông bằng microsuede. Vô lăng dạng yoke được thiết kế riêng cho hệ thống lái điện tử steer-by-wire thế hệ mới, đi kèm một màn hình cảm ứng trung tâm và hai màn hình nhỏ phía trước hiển thị thông tin lái. Để giảm khối lượng, ghế ngồi có vị trí cố định, nhiều điều khiển là dạng cơ, và xe dùng magie, titan, sợi carbon ở nhiều bộ phận.

Khoang lái Roadster với nội thất màu trắng và vô lăng yoke. (ảnh: Tesla)

Thông số: những gì đã nói và những gì còn bỏ ngỏ

Tesla chưa công bố bảng thông số kỹ thuật đầy đủ. Dưới đây là những gì Tesla và Musk đã nói tại sự kiện và trên trang chính thức:

Kiểu xe: xe thể thao điện 2 chỗ (bản "Invite Only" 1 chỗ)
Hệ thống lái: steer-by-wire, vô lăng yoke
Khí động học: quạt hút đa chế độ, làm kín gầm, cánh gió chủ động
Bộ đẩy: khí lạnh, bình khí nén nạp lại được (chỉ bản Rocket)
0-60 mph: 0,81 giây đo trực tiếp tại sự kiện (có bộ đẩy hỗ trợ); Musk nói "có thể làm tốt hơn"
Tốc độ tối đa: phía Tesla nói ít nhất 235 mph (khoảng 378 km/h), Musk nói "nhanh hơn nhiều", chưa có con số chính thức
Pin, quãng đường: chưa công bố tại sự kiện (năm 2017 Tesla hứa pin 200 kWh và 620 dặm, tức khoảng 1.000 km, nhưng chưa được xác nhận lại)
Sản xuất: năm 2028, "lần này là thật", theo lời phía Tesla tại sự kiện
Giá: chưa công bố

Cần lưu ý rằng con số 0,81 giây có sự trợ giúp của bộ đẩy khí, nên không thể so sánh trực tiếp với xe điện thông thường. Theo Engadget, phần tăng tốc thứ nhất trong buổi diễn thậm chí không ai bấm giờ. Đây đều là số liệu do nhà sản xuất tự đưa ra, chưa có bên độc lập kiểm chứng.

Gần 9 năm chờ đợi và tiền đặt cọc 50.000 USD

Roadster thế hệ hai lần đầu xuất hiện bất ngờ tại sự kiện Tesla Semi vào tháng 11/2017, với giá khởi điểm 200.000 USD và hẹn giao xe năm 2020. Sau đó, Tesla trễ mọi mốc thời gian. Theo Reuters, mức đặt cọc vẫn là 50.000 USD; theo Yahoo Finance, người mua phải đặt 5.000 USD trước và chuyển khoản thêm 45.000 USD trong vòng 10 ngày. CNBC cho biết Tesla mở lại đặt chỗ tại Mỹ, Canada và Trung Quốc. Chính sự kiện lần này cũng đã bị lùi từ ngày 1/10 sang 15/10 vì thời tiết xấu tại khu thử nghiệm.

Roadster tiếp đất trong làn khói trắng sau một pha nhào lộn. (ảnh: Tesla / X @CollinRugg)

Tesla mô tả Roadster là "những chiếc xe tốt nhất trong số những chiếc xe cuối cùng do con người lái", và Musk cho biết về lâu dài đây có thể là mẫu xe lái tay duy nhất Tesla sản xuất. Màn trình diễn rõ ràng đã đạt mục tiêu gây sốc, nhưng những câu hỏi thực tế như giá bán, pin, quãng đường, an toàn và khả năng được cấp phép lưu thông thì Tesla vẫn chưa trả lời. Với lịch sử trễ hẹn của Roadster, mốc sản xuất 2028 cũng cần được nhìn nhận một cách thận trọng.