AMD cho rằng AI ngoài không gian sẽ là bước tiến tiếp theo của edge computing, nơi vệ tinh và tàu vũ trụ có thể tự xử lý dữ liệu ngay trên quỹ đạo.
Khi nhắc đến AI, phần lớn chúng ta thường nghĩ đến những siêu máy chủ đặt trong các data center khổng lồ dưới mặt đất. Tuy nhiên theo AMD, tương lai của AI có thể không chỉ nằm trên Trái Đất mà còn mở rộng ra ngoài không gian, nơi vệ tinh, tàu vũ trụ và thậm chí các trung tâm dữ liệu quỹ đạo sẽ cần năng lực xử lý ngày càng mạnh.
Trong bài chia sẻ mới đây, AMD cho rằng không gian chính là “môi trường edge computing tối thượng” – nơi mọi giới hạn về điện năng, nhiệt độ, độ trễ và kết nối đều khắc nghiệt hơn rất nhiều so với dưới mặt đất.
Trong nhiều năm qua, AMD tập trung phát triển các nền tảng tính toán dành cho môi trường “edge reality” – nơi điện năng bị giới hạn, kết nối không phải lúc nào cũng ổn định, và mọi quyết định phải được xử lý theo thời gian thực. Khác với mô hình cloud truyền thống, edge AI ưu tiên hiệu năng trên mỗi watt điện tiêu thụ, độ tin cậy cao cũng như khả năng tự vận hành linh hoạt giữa CPU, GPU và FPGA. Theo AMD, các nguyên tắc này gần như phù hợp hoàn hảo với môi trường không gian.
Khi nhắc đến AI, phần lớn chúng ta thường nghĩ đến những siêu máy chủ đặt trong các data center khổng lồ dưới mặt đất. Tuy nhiên theo AMD, tương lai của AI có thể không chỉ nằm trên Trái Đất mà còn mở rộng ra ngoài không gian, nơi vệ tinh, tàu vũ trụ và thậm chí các trung tâm dữ liệu quỹ đạo sẽ cần năng lực xử lý ngày càng mạnh.
Trong bài chia sẻ mới đây, AMD cho rằng không gian chính là “môi trường edge computing tối thượng” – nơi mọi giới hạn về điện năng, nhiệt độ, độ trễ và kết nối đều khắc nghiệt hơn rất nhiều so với dưới mặt đất.
Từ chương trình tàu con thoi đến AI ngoài không gian
Tác giả bài viết cho biết ông từng tham gia chương trình tàu con thoi của IBM trước khi chuyển hướng sang lĩnh vực điện toán và chip xử lý. Theo ông, những kinh nghiệm AMD tích lũy trong mảng edge AI hiện nay đang rất phù hợp với nhu cầu vận hành AI trong không gian.Trong nhiều năm qua, AMD tập trung phát triển các nền tảng tính toán dành cho môi trường “edge reality” – nơi điện năng bị giới hạn, kết nối không phải lúc nào cũng ổn định, và mọi quyết định phải được xử lý theo thời gian thực. Khác với mô hình cloud truyền thống, edge AI ưu tiên hiệu năng trên mỗi watt điện tiêu thụ, độ tin cậy cao cũng như khả năng tự vận hành linh hoạt giữa CPU, GPU và FPGA. Theo AMD, các nguyên tắc này gần như phù hợp hoàn hảo với môi trường không gian.
Không gian là môi trường edge computing khắc nghiệt nhất
Với vệ tinh hay tàu vũ trụ, việc gửi toàn bộ dữ liệu về Trái Đất để xử lý là điều không thực tế. Băng thông truyền dẫn hạn chế, độ trễ cao và kết nối không liên tục khiến AI cần phải được xử lý trực tiếp trên thiết bị ngoài quỹ đạo.AMD cho rằng AI onboard sẽ giúp tàu vũ trụ chuyển từ vai trò “cảm biến thụ động” sang hệ thống có khả năng tự ra quyết định. Chẳng hạn, vệ tinh quan sát Trái Đất có thể tự loại bỏ các khung hình nhiều mây thay vì gửi toàn bộ dữ liệu về trung tâm. Hệ thống AI cũng có thể phát hiện sớm cháy rừng, thiên tai hoặc hỗ trợ robot thám hiểm hành tinh tự nhận diện vật cản và điều hướng mà không cần chờ lệnh từ mặt đất.
Theo AMD, thay vì chỉ thu thập dữ liệu thô, AI ngoài không gian sẽ ưu tiên, nén và xử lý dữ liệu ngay tại thời điểm ghi nhận.
Trung tâm dữ liệu ngoài quỹ đạo đang dần trở thành ý tưởng nghiêm túc
Một phần đáng chú ý khác trong bài viết là việc AMD nhắc đến xu hướng xây dựng data center trong không gian.Ý tưởng này xuất hiện khi nhu cầu AI ngày càng khiến các trung tâm dữ liệu dưới mặt đất tiêu thụ điện năng khổng lồ. Không gian mang lại hai lợi thế lớn là khả năng khai thác năng lượng mặt trời gần như liên tục cùng nhiệt độ môi trường thấp hơn so với Trái Đất. Tuy nhiên, bài toán khó nhất lại nằm ở việc tản nhiệt cho hệ thống tính toán.
Chân không vũ trụ biến tản nhiệt thành “ác mộng”
Trên Trái Đất, máy chủ được làm mát nhờ không khí hoặc chất lỏng. Nhưng ngoài không gian là môi trường chân không, nơi nhiệt không thể truyền đi bằng không khí như thông thường.Điều này buộc mọi hệ thống tính toán quỹ đạo phải dẫn nhiệt đến các bộ tản nhiệt chuyên dụng để phát tán ra ngoài. Theo AMD, trong môi trường đó, “hiệu năng trên mỗi watt” không còn là chỉ số marketing mà trở thành yếu tố sống còn quyết định toàn bộ kiến trúc hệ thống.
Thay vì một data center nguyên khối, tương lai có thể sẽ là các cụm module tính toán hoạt động theo dạng mạng lưới, kết nối tốc độ cao bằng liên kết quang học và có khả năng thay thế từng module khi hết vòng đời. AMD cho rằng mô hình này sẽ giống vận hành đội tàu hơn là các tàu vũ trụ đơn lẻ như trước đây.
Quảng cáo
AMD muốn trở thành nền tảng cho AI ngoài không gian
AMD cho biết công nghệ của hãng đã tham gia nhiều dự án không gian trong nhiều năm qua, bao gồm xử lý hình ảnh cho robot thám hiểm sao Hỏa của NASA cũng như các hệ thống liên quan tới chương trình Artemis II.Hãng hiện muốn mở rộng triết lý edge AI sang lĩnh vực không gian bằng cách cung cấp các “khối xây dựng” linh hoạt gồm CPU, GPU, FPGA và accelerator chuyên dụng. Đi kèm là hệ sinh thái mở dựa trên nền tảng ROCm nhằm tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất.
Theo AMD, các sứ mệnh không gian luôn là hệ sinh thái đa nhà cung cấp, nên tính mở sẽ đặc biệt quan trọng nếu muốn mở rộng AI từ Trái Đất ra quỹ đạo.
AI sẽ không chỉ tồn tại trong data center dưới mặt đất
Điểm đáng chú ý trong quan điểm của AMD là AI đang dần mở rộng tới các môi trường “xa xôi, giới hạn và tối quan trọng”, thay vì chỉ tập trung vào các trung tâm dữ liệu truyền thống.Hãng cho rằng việc đưa AI đến gần nơi dữ liệu được tạo ra sẽ giúp giảm độ trễ, tiết kiệm băng thông, tăng khả năng tự vận hành và cải thiện hiệu quả nhiệm vụ. Điều này đúng với nhà máy, bệnh viện, xe tự hành và trong tương lai có thể là cả vệ tinh cùng các trung tâm dữ liệu ngoài quỹ đạo.
Nguồn
Quảng cáo
