Cuộc đua thiết bị AI hậu smartphone: Humane AI, Rabbit R1 với lịch sử toàn những thất bại "đẹp"

Rabbit R1 và câu hỏi chưa ai trả lời được

Rabbit R1 mà TinhTe có trên tay trải nghiệm

Gần như cùng thời điểm, Rabbit R1, thiết bị cầm tay màu cam do Teenage Engineering thiết kế, ra mắt tại CES 2024, cũng vấp phải làn sóng chỉ trích tương tự dù bán được 130.000 máy nhờ thiết kế bắt mắt. Vấn đề không nằm ở ngoại hình của thiết bị mà ở câu hỏi cốt lõi mà gần như mọi bài đánh giá đều đặt ra: thiết bị này làm được gì mà một chiếc điện thoại thông minh không làm được?

Review Rabbit R1: smartphone có AI rồi sao lại tồn tại một thiết bị AI?

Mình được tiếp cận chiếc máy Rabbit R1 rất trễ kể từ lúc nó ra mắt ở Mỹ - thời điểm mà tạo nên cơn chú ý lớn và cũng không ít ý kiến trái chiều xoay quanh sự tồn tại của nó. Tốc độ phát triển của Gen AI thì cực kỳ nhanh và chính điều đó, khi mình...

tinhte.vn

Trên thực tế, Rabbit R1 gặp khó trong việc trả lời câu hỏi cơ bản, nhận diện vật thể qua camera thiếu chính xác, còn các tích hợp ứng dụng thì đầy lỗi và hay bị gián đoạn. Điểm tệ hơn là có những phát hiện cho phần mềm độc quyền của thiết bị thực chất có thể chạy được trên smartphone thông thường. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu đây có đơn thuần là đóng gói lại công nghệ sẵn có trong một lớp vỏ đắt tiền và kém tiện dụng hơn hay không, và liệu họ có cần phải bỏ tiền mua một thiết bị như vậy trong khi smartphone vẫn làm tốt vai trò của nó?

ElliQ: trường hợp hiếm hoi đi đúng hướng, nhưng đi chậm

Nói một cách công bằng thì không phải mọi thiết bị AI độc lập đều thất bại thảm hại. ElliQ, robot bạn đồng hành dành cho người cao tuổi do Intuition Robotics ra mắt từ năm 2022, vẫn tồn tại đến nay và thậm chí được nhắc đến như nguồn cảm hứng khả dĩ cho thiết bị mới của OpenAI. ElliQ có hình dáng giống một chiếc đèn bàn, với các chuyển động cơ khí nhẹ nhàng để tạo cảm giác đang lắng nghe, chủ động trò chuyện với người dùng nhiều lần mỗi ngày bằng những câu đùa hay câu hỏi thăm hỏi, đồng thời theo dõi các chỉ số sức khỏe như nhịp tim, huyết áp và lịch hẹn.


ElliQ tồn tại được nhưng với cách tiếp cận hợp lý vào nhu cầu cho người lớn tuổi

Điều làm nên khác biệt của ElliQ không phải công nghệ vượt trội, mà là việc nó nhắm đúng vào một nhóm người dùng cụ thể: người cao tuổi sống một mình, những người thực sự cần một "người bạn" chủ động bắt chuyện chứ không phải một công cụ tra cứu nhanh. Đó có lẽ là bài học quan trọng nhất rút ra từ toàn bộ lịch sử này: thiết bị AI độc lập chỉ có cơ hội sống sót khi giải quyết một nhu cầu mà smartphone thực sự không đáp ứng tốt, chứ không phải chỉ làm lại những gì smartphone đã làm nhưng với vỏ ngoài đẹp hơn, và thậm chí với giá tiền không tương xứng.

Vấn đề không chỉ nằm ở phần cứng

Nhìn lại cả ba trường hợp, dễ thấy vấn đề không đơn thuần là pin yếu hay quá nhiệt, dù đó chắc chắn là những lỗi kỹ thuật có thật và gây tổn hại nghiêm trọng đến trải nghiệm của người dùng. Vấn đề sâu xa hơn nằm ở mô hình sử dụng: người dùng đã dành hơn một thập kỷ xây dựng thói quen với smartphone, nơi mọi tác vụ: từ nhắn tin, thanh toán, đến điều khiển nhà thông minh, đều gói gọn trong một thiết bị họ luôn mang theo.

Khi đó, để thuyết phục họ mang thêm một thiết bị thứ hai, thì chính bản thân thiết bị đó phải mang lại giá trị đủ lớn để bù đắp cho sự bất tiện của việc phải nhớ mang theo, sạc pin, và học cách sử dụng một giao diện hoàn toàn mới. Cả Humane Pin lẫn Rabbit R1 đều không vượt qua được ngưỡng thay đổi thói quen đó, trong khi kỳ vọng bị truyền thông thổi phồng quá cao trước khi ra mắt càng khiến cú rơi sau đó đau hơn.

Liệu OpenAI có tránh được vết xe đổ?

Thiết bị mới của OpenAI, theo mô tả của Bloomberg, có một số điểm khác biệt đáng chú ý so với các sản phẩm từng thất bại. Đây là loa đặt cố định trong nhà chứ không phải thiết bị đeo trên người, nghĩa là ít bị ràng buộc bởi giới hạn pin và kích thước như Humane Pin hay Rabbit R1. Nó cũng không cố thay thế hoàn toàn smartphone mà định vị mình như một loại "máy tính gia đình" mới, gần với hướng đi mà ElliQ từng chứng minh là khả thi hơn: một thiết bị đồng hành trong không gian sống, không phải thiết bị mang theo người. Việc các bộ phận cơ khí chuyển động để tạo cảm giác "đang sống" cũng là ý tưởng vay mượn trực tiếp từ ElliQ, chỉ là ở quy mô và ngân sách lớn hơn nhiều nhờ nguồn lực của OpenAI.


Mô phỏng thiết bị mới của OpenAI

Nhưng có một biến số mà Humane và Rabbit không phải đối mặt: sự hoài nghi góp nhặt từ chính những thất bại trước đó. Người dùng công nghệ có lẽ đã tỉnh táo hơn với những lời hứa hẹn "thiết bị AI sẽ thay đổi cách bạn sống," và truyền thông cũng bớt màu hồng hơn và cũng sẽ soi xét thiết bị của OpenAI khắt khe hơn ngay từ ngày đầu, một phần chính vì cái bóng của những sản phẩm đi trước.

Thêm vào đó là vụ kiện bí mật thương mại mà Apple vừa đệ trình nhằm vào chính đội ngũ phần cứng của OpenAI, một rắc rối pháp lý có thể phủ bóng lên toàn bộ quá trình ra mắt, bất kể sản phẩm cuối cùng có tốt đến đâu. Công nghệ có thể đã trưởng thành hơn so với năm 2024, nhưng câu hỏi cốt lõi vẫn không đổi: liệu có thực sự tồn tại một khoảng trống trong đời sống số của con người mà chỉ một thiết bị AI độc lập mới lấp đầy được, hay đó vẫn chỉ là một câu chuyện hay để kể trước khi sản phẩm thực sự đến tay người dùng.