Quốc gia nào phụ thuộc nhiều

Mỹ là một trong những thị trường tiêu thụ hàng hóa quan trọng nhất thế giới, nhưng mức độ phụ thuộc của các nền kinh tế vào thị trường này có sự khác biệt rất lớn. Trong nhóm G20, Mexico và Canada là hai quốc gia có tỷ trọng hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ cao vượt trội so với các thành viên còn lại.

Theo dữ liệu năm 2025 từ UN Comtrade và Observatory for Economic Complexity (OEC), khoảng 81,9% hàng hóa xuất khẩu của Mexico được đưa sang Mỹ. Canada đứng thứ hai với tỷ lệ 72,3%. Trong khi đó, tỷ trọng trung bình của các nền kinh tế G20 trong danh sách chỉ khoảng 18,1%.

Mexico đứng đầu về mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ

Mexico hiện là quốc gia G20 có tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ cao nhất. Khoảng 81,9% tổng lượng hàng hóa xuất khẩu của nước này được đưa vào thị trường Mỹ, cao hơn đáng kể so với Canada ở mức 72,3%.

Khoảng cách giữa hai quốc gia Bắc Mỹ và các nền kinh tế G20 còn lại cũng rất lớn. Nhật Bản đứng ở vị trí thứ ba với 18,6%, tiếp theo là Ấn Độ với 18,3% và Hàn Quốc với 17,4%.

Điều này cho thấy thương mại với Mỹ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế Mexico. Khi nhu cầu tiêu dùng, sản xuất hoặc chính sách thương mại của Mỹ thay đổi, hoạt động xuất khẩu của Mexico có thể chịu tác động đáng kể.

Sự phụ thuộc này hình thành từ vị trí địa lý và quá trình hội nhập kinh tế kéo dài nhiều thập kỷ giữa Mexico và Mỹ. Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) có hiệu lực từ năm 1994 đã thúc đẩy mạnh mẽ dòng chảy hàng hóa giữa Mỹ, Mexico và Canada. Đến năm 2020, NAFTA được thay thế bằng Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), tiếp tục duy trì mối liên kết thương mại chặt chẽ giữa ba nền kinh tế.

Canada cũng phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ

Canada đứng thứ hai trong bảng xếp hạng với 72,3% hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ. Tương tự Mexico, Canada có lợi thế lớn nhờ vị trí địa lý khi nằm ngay sát nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Quan hệ thương mại giữa Canada và Mỹ đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực sản xuất, nguyên liệu và năng lượng. Trong đó, Canada là một trong những nhà cung cấp dầu lớn cho thị trường Mỹ.

Mối quan hệ thương mại sâu rộng vừa tạo ra lợi thế cho Canada, vừa khiến nền kinh tế nước này nhạy cảm hơn trước những thay đổi trong chính sách thương mại của Washington. Các biện pháp thuế quan hoặc điều chỉnh quy định nhập khẩu từ Mỹ có thể tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và hoạt động xuất khẩu của Canada.

Mức độ phụ thuộc cao cũng khiến vấn đề thương mại với Mỹ trở thành một chủ đề quan trọng trong chính sách kinh tế của Canada. Trong những giai đoạn căng thẳng thương mại, các biện pháp liên quan đến hàng hóa, năng lượng và thuế quan có thể trở thành công cụ đàm phán giữa hai bên.

Các nền kinh tế G20 còn lại ít phụ thuộc hơn

Sau Mexico và Canada, mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ giảm mạnh. Nhật Bản đứng thứ ba với 18,6% hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, trong khi Ấn Độ đạt 18,3% và Hàn Quốc ở mức 17,4%.

Vương quốc Anh có 15,9% hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, còn Trung Quốc đạt 14,7%. Dù Trung Quốc là một trong những quốc gia xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới, tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ vẫn thấp hơn đáng kể so với Mexico và Canada.

Tại châu Âu, tỷ trọng này nhìn chung thấp hơn nhờ các quốc gia có mạng lưới thương mại nội khối phát triển. Italy có 10,8% hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, Đức đạt 9,4% và Pháp ở mức 8,6%.

Tại khu vực Mỹ Latinh, Brazil có 10,9% hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, trong khi Argentina đạt 9,6%. Những con số này cho thấy các nền kinh tế lớn có xu hướng phân bổ hoạt động xuất khẩu tới nhiều thị trường khác nhau thay vì tập trung quá lớn vào một quốc gia.

Nga và Saudi Arabia ít phụ thuộc vào thị trường Mỹ

Ở cuối bảng xếp hạng là Saudi Arabia và Nga. Chỉ khoảng 4,3% hàng hóa xuất khẩu của Saudi Arabia được đưa sang Mỹ, trong khi con số của Nga chỉ ở mức 0,9%.

Một trong những nguyên nhân là cả hai quốc gia đều có thế mạnh lớn về dầu khí và sở hữu mạng lưới khách hàng quốc tế rộng. Các thị trường tại châu Á và châu Âu đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng của hai nước.

Đối với Saudi Arabia, xuất khẩu dầu khí chủ yếu hướng tới nhiều thị trường tiêu thụ lớn tại châu Á. Trong khi đó, Nga cũng từng có mạng lưới xuất khẩu năng lượng rộng khắp trước khi các biện pháp trừng phạt và thay đổi địa chính trị làm thay đổi đáng kể dòng chảy thương mại.

Trường hợp của Canada lại cho thấy một chiều hướng khác. Dù cũng là quốc gia xuất khẩu năng lượng lớn, Canada có mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ rất cao do vị trí địa lý và hệ thống cơ sở hạ tầng kết nối trực tiếp với Mỹ.

Phụ thuộc vào một thị trường vừa là lợi thế vừa là rủi ro

Việc tập trung xuất khẩu vào một thị trường lớn như Mỹ có thể mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Các quốc gia có thể tận dụng nhu cầu tiêu dùng lớn, hệ thống logistics phát triển và chuỗi cung ứng xuyên biên giới để mở rộng sản xuất.

Tuy nhiên, mức độ tập trung cao cũng đồng nghĩa với rủi ro lớn hơn khi chính sách của thị trường nhập khẩu thay đổi. Thuế quan, quy định thương mại, tỷ giá, nhu cầu tiêu dùng hoặc các yếu tố địa chính trị đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

Với Mexico và Canada, tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ lần lượt lên tới 81,9% và 72,3%. Vì vậy, những thay đổi trong chính sách thương mại của Washington có thể tác động đáng kể đến triển vọng tăng trưởng của hai nền kinh tế này.

Bức tranh từ nhóm G20 cho thấy đa dạng hóa thị trường xuất khẩu có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giảm rủi ro. Những nền kinh tế có tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ thấp hơn thường có khả năng phân bổ hàng hóa tới nhiều thị trường khác nhau, qua đó giảm mức độ phụ thuộc vào một đối tác thương mại duy nhất.

Dữ liệu năm 2025 cũng cho thấy sự khác biệt rất lớn trong quan hệ thương mại giữa các thành viên G20. Trong khi Mexico và Canada phụ thuộc mạnh vào thị trường Mỹ, các nền kinh tế như Nga, Saudi Arabia hay nhiều nước châu Âu có cơ cấu thị trường xuất khẩu đa dạng hơn. Điều này phản ánh sự khác biệt về vị trí địa lý, cơ cấu sản xuất, tài nguyên và mạng lưới thương mại của từng quốc gia.