Ngày 24/8, NASA đã quyết định rằng hai phi hành gia đang kẹt lại trên Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) từ hôm 5/6, Suni Williams và Butch Wilmore, sẽ trở về vào tháng 2/2025. Vì vậy tàu Dragon dành cho sứ mệnh Crew-9 dự kiến phóng vào tháng 9/2024 chỉ chở theo 2 người để chừa chỗ cho Wilmore và Williams.
Có một điều chúng ta sẽ thắc mắc là hai phi hành gia sẽ làm gì trong suốt 6 tháng nữa, khi mà lịch trình công việc ban đầu đáng lẽ chỉ là 8 ngày. Dĩ nhiên, công việc phải phát sinh thêm để lấp đầy khoảng thời gian đó và NASA đã cẩn thận lên lịch cho từng phút trong ngày của họ, từ lúc thức dậy đến khi đi ngủ, với 3 ca làm việc và 2 giờ tập thể dục bắt buộc mỗi ngày.
Lịch trình mỗi ngày trên Trạm ISS.
Buổi sáng của các phi hành gia không khác lắm so với bình thường, trừ việc họ ở cách mặt đất 480 km. Một ngày bắt đầu lúc 6 giờ sáng bằng cuộc gọi đánh thức họ từ Trung tâm Kiểm soát Nhiệm vụ trên Trái đất ở Houston, Texas. Sau đó, họ có một tiếng rửa mặt, đánh răng, sử dụng phòng tắm và chuẩn bị công việc trong ngày.
Có một điều chúng ta sẽ thắc mắc là hai phi hành gia sẽ làm gì trong suốt 6 tháng nữa, khi mà lịch trình công việc ban đầu đáng lẽ chỉ là 8 ngày. Dĩ nhiên, công việc phải phát sinh thêm để lấp đầy khoảng thời gian đó và NASA đã cẩn thận lên lịch cho từng phút trong ngày của họ, từ lúc thức dậy đến khi đi ngủ, với 3 ca làm việc và 2 giờ tập thể dục bắt buộc mỗi ngày.
Lịch trình mỗi ngày trên Trạm ISS.
Buổi sáng
Buổi sáng của các phi hành gia không khác lắm so với bình thường, trừ việc họ ở cách mặt đất 480 km. Một ngày bắt đầu lúc 6 giờ sáng bằng cuộc gọi đánh thức họ từ Trung tâm Kiểm soát Nhiệm vụ trên Trái đất ở Houston, Texas. Sau đó, họ có một tiếng rửa mặt, đánh răng, sử dụng phòng tắm và chuẩn bị công việc trong ngày.
Nhưng do không có trọng lực, nhiều việc đơn giản sẽ trở nên khó khăn. Chẳng hạn, thay vì sử dụng vòi sen, họ rửa mặt bằng hai miếng vải, gồm một miếng ướt để rửa và một miếng khô để lau. Để tiết kiệm nước, họ gội đầu bằng dầu gội không cần xả rồi chải tóc bằng một ít nước.
Khi đánh răng, các phi hành gia cần nuốt kem đánh răng để kem không trôi tứ tung trên Trạm.
Có một thách thức khi đi vệ sinh: Đối với nước tiểu, họ sử dụng một ống cầm tay có thể định vị để ngăn chất lỏng lọt ra khỏi phòng tắm. Còn với chất thải rắn, họ sử dụng dây đai chân để giữ thân mình cố định trên bồn cầu. Sau đó phi hành đoàn sẽ cùng nhau ăn sáng, vừa ăn họ vừa đọc bản ‘Tóm tắt hàng ngày’ với thông tin về tình hình của ISS.
Lúc 7:30 sáng, ngày làm việc bắt đầu với cuộc họp đầu tiên trong số 2 cuộc họp hàng ngày với các cơ quan vũ trụ mặt đất. Họ sẽ nhận được kế hoạch trong ngày và các thông tin bổ sung cần thiết.
Sau khi nắm bắt các nhiệm vụ, phi hành đoàn bắt đầu làm việc lúc 8:00 sáng. Các phi hành gia được yêu cầu dành nhiều thời gian để làm nghiên cứu khoa học và dụng cụ thí nghiệm cùng thực phẩm sẽ được gửi lên ISS đều đặn.
Phi hành gia Suni Williams đang làm thí nghiệm.
Buổi trưa
Quảng cáo
Trên không gian, cơ bắp của họ sẽ rất yếu nên bắt buộc phải tập thể dục. Hàng ngày, mỗi người được yêu cầu tập thể dục 2 giờ, chia làm 2 lần và NASA lên lịch cho việc này đến từng phút. ISS được trang bị ba loại máy tập thể dục: Xe đạp tập thể dục, máy chạy bộ đặc biệt và máy 'nâng tạ'. Tất cả các thiết bị này đều sử dụng piston hoặc bánh đà để mô phỏng cảm nhận về trọng lực.
Sau khi tập xong, đến 1:00 chiều là giờ ăn trưa. Các phi hành gia thường không ăn trưa chung vì lịch trình không trùng nhau. Trong điều kiện vi trọng lực, máu dồn lên đầu làm sưng quanh mặt và nghẹt mũi nên khứu giác cũng như vị giác có thể bị ảnh hưởng đáng kể.
Một số mô-đun chức năng của ISS.
Buổi chiều tối
Sau một tiếng ăn trưa thì đã đến lúc quay lại công việc buổi chiều. Các phi hành gia có nhiệm vụ phải đảm bảo ISS luôn trong tình trạng tốt nhất, vì vậy có một danh sách các hệ thống cần sửa hoặc thay thế. Đôi khi họ có thể cần bước ra khỏi trạm trong bộ đồ vũ trụ để sửa chữa bên ngoài, nhưng việc này khá hiếm và hầu hết thời gian là làm việc bên trong trạm.
Đến 17 giờ, họ cần tập thể dục đợt hai rồi làm việc tiếp cho tới cuộc họp với bộ phận kiểm soát nhiệm vụ lúc 19 giờ. Khi đó họ sẽ báo cáo các việc đã làm trong ngày, cũng như các vấn đề tồn đọng để xử lý ngày mai.
Quảng cáo
Cuối cùng, lúc 7:30 tối là thời gian thư giãn với bữa tối. Bữa ăn này hầu như chỉ bao gồm các bữa ăn sấy khô được chế biến trên Trái đất và được gửi đến trạm theo các chuyến hàng. Sau khi dọn dẹp mọi thứ vào lúc 8:30 tối, các phi hành gia có một giờ để thư giãn trước khi đi ngủ.
NASA lên lịch đi ngủ lúc 9:30 tối để có thể ngủ khoảng 8 tiếng, nhưng họ thường thức khuya hơn một chút để tận hưởng thời gian rảnh ít ỏi. Chẳng hạn, có thể gọi điện hoặc viết thư cho gia đình, xem phim hoặc theo dõi các trận đấu thể thao nhờ kết nối internet trên ISS, hoặc đơn giản là nhìn ngắm bên ngoài cửa sổ.
Khi đi ngủ, họ sẽ nằm trong túi ngủ để tránh trôi dạt trong đêm. Vì ISS ồn và sáng đèn suốt cả ngày giống như trong bệnh viện, nên họ phải dùng đồ bịt mắt và nút tai khi ngủ. Khu vực ngủ của họ phải thông gió tốt để ngăn khí CO₂ họ thở ra bị tích tụ quanh đầu ban đêm. Sau 8 tiếng, một lần nữa họ được đánh thức bởi cuộc gọi từ Houston và bắt đầu lại một ngày tương tự.
Theo [1], [2].
