Khi xem một bản thiết kế nhà, thứ chúng ta chú ý đầu tiên thường là:
Mặt tiền có đẹp không?
Phòng khách có rộng không?
Bếp bố trí thế nào?
Phòng ngủ có đủ không?
Nhưng có một câu hỏi ít được đặt ra hơn:
Tìm hiểu kỹ mới thấy, khá nhiều vấn đề chúng ta thường đợi “xảy ra rồi sửa” thực ra có thể được tính trước ngay từ giai đoạn thiết kế nhà ở.
Mặt tiền có đẹp không?
Phòng khách có rộng không?
Bếp bố trí thế nào?
Phòng ngủ có đủ không?
Nhưng có một câu hỏi ít được đặt ra hơn:
Nếu một ngày mưa thật lớn, nước sẽ đi đâu?
Nước ngoài đường có tràn vào sân không? Sân thượng thoát có kịp không? Ban công có đọng nước? Mưa hắt qua cửa? Hay vài mùa mưa sau mới bắt đầu xuất hiện những vệt thấm trên tường?Tìm hiểu kỹ mới thấy, khá nhiều vấn đề chúng ta thường đợi “xảy ra rồi sửa” thực ra có thể được tính trước ngay từ giai đoạn thiết kế nhà ở.
1. Chống ngập không đơn giản là nâng nền nhà thật cao
Nghe đến chống ngập, phản ứng đầu tiên thường là:“Nâng nền cao lên là được.”
Nhưng nền càng cao chưa chắc càng tốt.
Cao độ nền còn liên quan đến mặt đường, vỉa hè, sân trước, sân sau, gara và độ dốc lối vào nhà. Nếu nâng quá cao mà không tính đồng bộ thì việc đi lại hằng ngày cũng có thể trở nên bất tiện.
Ngược lại, nếu nền thấp so với khu vực xung quanh, khi mưa lớn và hệ thống thoát nước bên ngoài quá tải, nước có nguy cơ tràn ngược vào nhà.
Vì vậy khi thiết kế nhà ở, mình nghĩ cao độ nền nên được xem như một phần của cả bài toán thoát nước, chứ không phải một con số chọn riêng lẻ.
2. Đừng chỉ nghĩ cách ngăn nước vào, hãy nghĩ đường cho nước đi ra
Đây là điểm mình thấy khá hay.Một căn nhà có thể có sân trước, sân sau, ban công, sân thượng và mái. Khi trời mưa, tất cả những bề mặt này đều đang nhận nước.
Vậy lượng nước đó sẽ đi đâu?
Ngay từ bản vẽ đã nên tính:
Mặt sân dốc về đâu → nước tập trung ở đâu → phễu thu đặt chỗ nào → ống thoát đi thế nào → cuối cùng nước thoát ra đâu.
Nếu một mắt xích bố trí không hợp lý, nước rất dễ tập trung ở những vùng trũng.
Đặc biệt với sân thượng và ban công, nhìn bằng mắt thường có thể tưởng bề mặt rất phẳng và đẹp, nhưng thực tế vẫn cần độ dốc phù hợp để dẫn nước về vị trí thu.
Nói đơn giản:
Không phải làm sao để nhà không gặp nước, mà là làm sao để nước đến rồi rời đi càng thuận lợi càng tốt.
3. Sân thượng đẹp vào ngày nắng chưa chắc đã là sân thượng tốt
Sân thượng bây giờ thường được làm khá đẹp: trồng cây, bàn ghế thư giãn, tiểu cảnh, khu BBQ...Nhưng đến mùa mưa mới là lúc phần thiết kế kỹ thuật được “kiểm tra”.
Quảng cáo
Một sân thượng cần phối hợp ít nhất mấy thứ:
Độ dốc + vị trí thoát nước + chống thấm + cao độ cửa.
Chỉ cần sàn ngoài trời và sàn trong nhà xử lý cao độ chưa hợp lý, khi mưa lớn nước có thể tiến sát cửa hoặc chảy ngược vào bên trong.
Nếu có thêm bồn cây và hệ thống tưới thì câu chuyện còn phức tạp hơn vì xuất hiện thêm nguồn nước thường xuyên.
Vì vậy trong thiết kế nhà ở, những khu vực ngoài trời càng đẹp thì phần kỹ thuật phía dưới càng không nên làm qua loa.
4. Chống thấm không nên là chuyện “thấm rồi tính”
Có lẽ đây là tình huống nhiều người từng gặp:Nhà mới ở vài mùa mưa → góc trần bắt đầu ố → sơn phồng → gọi thợ tới kiểm tra → bắt đầu tìm điểm nước vào.
Vấn đề là nước không phải lúc nào cũng thấm đúng ngay vị trí mình nhìn thấy.
Những chỗ đáng chú ý thường nằm ở các điểm giao nhau như:
sàn – chân tường, mái – tường, cửa – tường, cổ ống – sàn bê tông...
Vì vậy chống thấm không đơn giản là mua một loại vật liệu chống thấm tốt rồi quét lên là xong.
Quảng cáo
Nó còn liên quan đến cấu tạo, độ dốc, khe tiếp giáp, vật liệu và cách thi công.
Đây là lý do mình thấy chống thấm nên được đưa vào hồ sơ thiết kế nhà ở ngay từ đầu thay vì coi nó là một công việc xử lý sau cùng.
5. Làm nhiều kính thì cũng phải nghĩ đến... mưa hắt
Nhà phố hiện đại hiện nay khá chuộng cửa kính lớn vì lấy sáng tốt và mặt tiền nhìn thoáng.Nhưng cửa ngoài trời không chỉ có mỗi tấm kính.
Còn có:
khung cửa, khe tiếp giáp giữa khung và tường, gioăng, vị trí lắp đặt, ô văng hoặc mái che...
Một bộ kính tốt nhưng phần tiếp giáp giữa khung cửa và tường xử lý không tốt thì nước vẫn có thể lọt vào khi gặp mưa kèm gió mạnh.
Với những mặt nhà thường xuyên chịu mưa trực tiếp, đôi khi một khoảng lùi, mái che hay ô văng hợp lý lại có giá trị hơn rất nhiều so với việc chỉ tập trung chọn loại kính đắt tiền.
6. Mái nhà không chỉ có nhiệm vụ “che mưa”
Với mái dốc, ngoài hình thức kiến trúc còn có hàng loạt thứ phía sau như độ dốc, kết cấu đỡ, cách liên kết mái với kết cấu chính, cố định ngói/tấm lợp, máng thu và hướng thoát nước.Đặc biệt, mái càng dốc không có nghĩa là càng chống bão tốt. Khả năng làm việc của mái còn phụ thuộc vào hình dạng, vật liệu và hệ liên kết của nó với công trình.
Còn với mái bằng và sân thượng thì câu chuyện lại chuyển sang độ dốc, phễu thu, chống thấm, chân tường, cổ ống và khe tiếp giáp.
Những thứ này gần như chẳng ai chú ý khi xem phối cảnh 3D.
Nhưng vài năm sau, chúng lại ảnh hưởng khá nhiều đến việc căn nhà có phải sửa chữa thường xuyên hay không.
7. Có một thứ dễ bị quên khi nói về mưa ngập: hệ thống điện
Khi nghĩ đến mưa bão, chúng ta thường nghĩ đến mái, cửa và chống thấm trước.Nhưng nếu nhà nằm trong khu vực có nguy cơ ngập thì vị trí của tủ điện, ổ cắm tầng trệt, máy bơm, thiết bị điện ngoài trời và các thiết bị kỹ thuật đặt thấp cũng nên được cân nhắc.
Không phải cứ đưa toàn bộ ổ điện lên thật cao là xong.
Điều quan trọng hơn là nhận diện khu vực nào có khả năng tiếp xúc với nước rồi bố trí thiết bị phù hợp.
Đây cũng là một lý do phần kiến trúc và điện nước nên được phối hợp từ giai đoạn thiết kế nhà ở, thay vì kiến trúc làm xong rồi mới tìm vị trí đặt thiết bị.
8. Vật liệu ngoài trời: đẹp lúc bàn giao chưa đủ
Một mẫu gạch, lớp sơn hay vật liệu ốp mặt tiền nhìn rất đẹp trong showroom chưa chắc đã phù hợp để đặt ngoài trời nhiều năm.Ngoại thất phải liên tục chịu:
nắng + mưa + độ ẩm + thay đổi nhiệt độ + gió + nước.
Vì vậy, chọn vật liệu ngoài trời nên quan tâm cả khả năng sử dụng lâu dài và bảo trì, chứ không chỉ nhìn màu sắc hoặc hình ảnh khi mới hoàn thiện.
Một mặt tiền rất đẹp trong năm đầu nhưng vài mùa mưa sau bắt đầu bong tróc, rỉ sét hay xuất hiện vết thấm thì chi phí xử lý về sau có thể khá phiền.
Thật ra không có một giải pháp duy nhất gọi là “nhà chống mưa bão”
Sau khi nhìn lại tất cả những yếu tố trên, mình thấy đây mới là điểm quan trọng.Không phải cứ:
chống thấm thật tốt là xong.
Hay:
nâng nền thật cao là xong.
Hoặc:
làm mái thật chắc là xong.
Bởi vì nền cao nhưng sân không thoát nước thì nước vẫn tập trung trước cửa.
Chống thấm tốt nhưng sân thượng đọng nước lâu ngày thì vẫn tạo áp lực lên hệ chống thấm.
Mái ổn nhưng khe cửa xử lý không tốt thì mưa hắt vẫn có thể vào nhà.
Một phương án thiết kế nhà ở chủ động trước mưa bão thực chất là sự phối hợp của nhiều lớp:
Khu đất → cao độ → mái → cửa → chống thấm → thoát nước → điện nước → vật liệu.
Một căn nhà tốt có lẽ phải đẹp cả vào những ngày thời tiết xấu
Ngày nắng, gần như căn nhà nào mới hoàn thiện cũng có thể trông rất đẹp.Nhưng đến một ngày mưa lớn kéo dài mới bắt đầu thấy những câu hỏi thực tế hơn:
Nước có thoát nhanh không?
Ban công có đọng nước không?
Cửa có bị mưa hắt không?
Sân thượng có điểm nào giữ nước?
Nước ngoài đường có nguy cơ tràn vào nhà không?
Theo mình, đó cũng là một cách khá thực tế để nhìn về thiết kế nhà ở.
Không chỉ thiết kế cho những ngày trời đẹp, mà còn phải hình dung trước ngôi nhà sẽ phản ứng thế nào khi thời tiết không thuận lợi.
Bởi những thứ khó sửa nhất sau khi xây xong thường lại là những thứ đáng được nghĩ đến sớm nhất.
Nguồn tham khảo: Bài viết “Thiết kế nhà ở: 8 giải pháp giúp ngôi nhà chủ động hơn trước mưa bão” của DCCONS.
