Rãnh Mariana là vực biển nổi tiếng nhất thế giới nhờ độ sâu gần 11 km, nhưng trên Trái Đất còn có một hẻm vực cũng có độ sâu đáng nể và dài hơn cả Mariana. Đó là Rãnh Atacama (còn gọi là Rãnh Peru-Chile) ở Nam Mỹ trải dài gần 6000 km với chỗ sâu nhất là 8065 mét. Dù chỉ nằm cách bờ biển Chile 160 km, rãnh này lại ít có chuyến thám hiểm hơn Mariana và đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn. Vì vậy một đoàn thám hiểm gồm các chuyên gia từ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Đại học Concepcion (Chile) vừa khởi hành trên tàu nghiên cứu Tan Suo Yi Hao để vén lên bức màn bí ẩn của nó.
Xuất phát từ cảng Valparaiso ở miền trung Chile, họ sẽ dành 3 tháng đi khám phá một khu vực dài 700 km bằng các công cụ khoa học được tuyên bố là “chẳng nước nào có”. Do Chile thiếu một số phương tiện hiện đại nên họ phải tận dụng công nghệ tiên tiến của TQ thông qua tàu Yi Hao và tàu lặn Fendouzhe (còn gọi là Striver).
Yi Hao là tàu nghiên cứu chuyên triển khai các tàu lặn hoặc robot xuống biển sâu, thường đạt tốc độ từ 22-24 km/giờ. Tàu dài 94,45 mét, cao 36,5 mét và đạt tổng tải trọng 6250 tấn. Nó được trang bị 4 động cơ diesel VASA 6R 32D của Wärtsilä (Phần Lan). Hồi năm 2020 Yi Hao từng hỗ trợ cho chính tàu lặn Striver chạm thành công xuống đáy vực Mariana.
Xuất phát từ cảng Valparaiso ở miền trung Chile, họ sẽ dành 3 tháng đi khám phá một khu vực dài 700 km bằng các công cụ khoa học được tuyên bố là “chẳng nước nào có”. Do Chile thiếu một số phương tiện hiện đại nên họ phải tận dụng công nghệ tiên tiến của TQ thông qua tàu Yi Hao và tàu lặn Fendouzhe (còn gọi là Striver).
Tàu Yi Hao
Yi Hao là tàu nghiên cứu chuyên triển khai các tàu lặn hoặc robot xuống biển sâu, thường đạt tốc độ từ 22-24 km/giờ. Tàu dài 94,45 mét, cao 36,5 mét và đạt tổng tải trọng 6250 tấn. Nó được trang bị 4 động cơ diesel VASA 6R 32D của Wärtsilä (Phần Lan). Hồi năm 2020 Yi Hao từng hỗ trợ cho chính tàu lặn Striver chạm thành công xuống đáy vực Mariana.
Trên tàu có 11 phòng thí nghiệm gồm phòng thí nghiệm tổng hợp, điện cơ, phòng địa chất, địa vật lý, hóa học, phòng phân tích thiết bị,… Nó còn có hệ thống tời, máy đo độ sâu, thiết bị thu thập trầm tích, máy nén khí địa chấn và các máy móc phụ trợ như cần cẩu, khung cổng.
Tàu lặn Striver
Phương tiện nghiên cứu chủ lực của chuyến thám hiểm là tàu Striver có người lái do Tập đoàn Đóng tàu TQ chế tạo. Đây là một trong những tàu lặn tiên tiến nhất thế giới với chiều dài 10,3 mét và cao 4,4 mét. Striver nặng 36 tấn và có thể chở lượng thiết bị nặng 220 kg.
Striver có hai cánh tay robot, mỗi cánh có khả năng kéo/nâng được vật nặng 60 kg với các thao tác như lấy mẫu đất đá, sinh vật phù du và tháo lắp thiết bị. Nó còn có đèn chiếu dưới biển, 7 camera dưới nước đạt độ phân giải cao, 7 máy dò sonar, máy khoan thủy lực cùng với hộp chứa bản mẫu sinh vật và trầm tích.
Vỏ tàu dày 11 cm và chịu được áp lực lên tới 110 megapascal nên nó dư sức xuống sâu gần 11 km. Khoang tàu là một hình cầu đường kính 1,8 mét dành cho 3 người và có 3 cửa sổ dày bằng nhựa acrylic. Trong khoang có máy lạnh và hệ thống cấp oxi, đồng thời hấp thụ CO₂ bằng liti hydroxide. Tàu di chuyển bằng các động cơ điện nhỏ và bộ pin Li-ion của nó đủ dùng cho 6 tiếng lặn biển.
Trong vòng 3 tháng tàu lặn này sẽ được thả xuống biển khoảng 20 lần ở nhiều khu vực khác nhau và những người ngồi trong sẽ điều khiển hai cánh tay robot để thu thập mẫu vật. Striver có hạn chế là nó chỉ lấy mẫu sinh vật, mẫu trầm tích, chụp ảnh và quay video thôi nên để hỗ trợ thêm cho nó, từ trên tàu Yi Hao người ta còn thả xuống 33 robot lặn biển tự hành và các cảm biến nhằm ghi nhận các thông tin khác như thành phần hoá học, độ mặn, độ pH, nhiệt độ và áp suất.
Quảng cáo
Có những gì trong Rãnh Atacama?
Những gì người ta biết được về rãnh Atacama còn khá ít ỏi, chỉ biết rằng dưới đáy vực có lớp trầm tích dày đến 2-2,5 cây số mà phần lớn là bùn đất, đất sét, tro núi lửa và bùn silic. Cũng chưa rõ dưới đó có những sinh vật nào ngoài vài loài cá ốc và giáp xác ăn thịt, sinh tồn không cần ánh Mặt trời.
Giáp xác dưới rãnh Atacama
Mục đích chính của đội thám hiểm là săn tìm và thu thập các bản mẫu sinh vật, được cho là có thể tạo ra những đột phá trong y học trong tương lai. Ngoài ra họ còn nghiên cứu cơ chế gây động đất và sóng thần của khu vực. Với loạt thiết bị tiên tiến như vậy, họ có thể tổng hợp rất nhiều dữ liệu về rãnh Atacama chỉ trong ba tháng, vượt xa tất cả những gì đã biết trong hàng chục năm qua.
IE, IDSSE (1,2), Wiki.
